Thứ Bảy, 5 tháng 6, 2021
no image


Mấy hôm trước có chuyện dân và các nhà sư Khmer Krom bên Campuchia biểu tình, đốt cờ Việt Nam trước sứ quán VN tại Campuchia, mình có xem ở FB của BBCVietnamese và 1 số trang FB đỏ như "Đơn vị tác chiến điện tử" hay báo mạng tiếng Việt thì thấy đa số cmt mang tính dân tộc cực đoan, chửi bới dân Cam là vô ơn, nếu không có VN cứu thì giờ chết ngỏm cả rồi. Mình đánh giá nhưng người đó là trẻ trâu (cho dù có đầy người già), biết cây mà không biết rừng, thành phần này mới dễ bị kích động để thành phân biệt chủng tộc, đổ thêm dầu vào lửa, chung quy là do thiếu hiểu biết. Thực ra mối quan hệ giữa VN và Cam rất phức tạp, không đơn giản chỉ có là VN cứu dân Cam khỏi nạn diệt chủng năm 79, đó chỉ là hệ quả của 1 chuỗi những ân oán kéo dài cỡ bốn trăm năm, mối quan hệ này gắn liền với quá trình mở rộng lãnh thổ VN và đương nhiên là kèm với sự thu hẹp lãnh thổ Campuchia.

Mối quan hệ giữa VN và Campuchia (đúng ra là phải gọi cho đúng quốc hiệu của mỗi thời kỳ, nhưng đây không phải là tham luận ở hội Khoa học lịch sử nên mình cứ gọi tắt là VN, tương tự vậy với tên gọi của Campuchia) bắt đầu có nhiều biến cố kể từ khi chúa Nguyễn (Đàng Trong) hòa hoãn được với chúa Trịnh (Đàng Ngoài), lấy sông Gianh làm giới tuyến. Chúa Nguyễn xác định là không đủ lực đánh ra Bắc nên quyết tâm mở rộng lãnh thổ vào Nam. Đầu tiên là chiếm đất Chiêm thành, đồng hóa người Chiêm, đây cũng là 1 câu chuyện dài, mình sẽ kể vào dịp khác, không lại dài quá, bà con đọc lại chóng mặt. Tiếp sau đó là Chân Lạp (Campuchia hiện nay).   

Mọi sự bắt đầu bằng sự kiện chúa Sãi là Nguyễn Phúc Nguyên gả công chúa Ngọc Vạn cho vua Chân Lạp là Chey Chetta II. Đàng Trong và Chân Lạp trở nên có mối quan hệ hữu hảo. Vua Chân Lạp vì yêu vợ quá nên nhà vợ xin gì cũng cho, chúa Nguyễn xin cho dân Việt được làm ăn, khai hoang ở vùng Sài Gòn, Biên Hòa bây giờ, vua Chân Lạp cũng đồng ý (đúng lại dại gái). Bà con nhớ cho là từ Biên Hòa, Gia Định, Sài Gòn lúc ấy ở trở vào Nam (bao gồm toàn bộ đồng bằng sông Cửu Long) đang do Chân Lạp quản lý, gọi là Thủy Chân Lạp, để phân biệt với Thổ (hay Lục) Chân Lạp là vùng đất cao, là đất Cam bây giờ. Vùng Thủy Chân Lạp bây giờ bên Cam gọi là Khmer Krom. Đổi lại, quân Đàng Trong cũng mấy lần đánh thắng quân Xiêm giúp Chân Lạp. Quan hệ VN-Cam lúc ấy coi như thông gia nên sang nhà nhau làm ăn cũng không vấn đề gì. Sau khi vua Chey Chetta II chết thì mấy thằng con, cháu đánh nhau chí chóe để tranh ngôi, 1 ông nhờ bà Ngọc Vạn cầu viện chúa Nguyễn, ông khác thì cầu viện Xiêm La (Thái Lan ngày nay). Hai bên đánh nhau tán loạn, kết cục là quân Việt thắng và giành quyền bảo hộ Chân Lạp nhưng Chân Lạp vẫn có vua, phải triều cống cho chúa Nguyễn.  

Sự kiện nổi bật tiếp theo là mấy ông tướng Tàu là Dương Ngạn Địch, Hoàng Tiến, Trần Thượng Xuyên, Trần An Bình nguyên là tướng nhà Minh nhưng không chịu làm tôi nhà Thanh nên đem chiến thuyền và cỡ 3000 quân vào quy phục chúa Nguyễn. Chúa Nguyễn vốn hào sảng, tự dưng có thằng đến xin theo thì nhận luôn, nhưng mà thấy đất đai của mình vốn chật hẹp, đa số là rừng núi, đồng bằng không có nhiều, lại thấy nhà hàng xóm có điều kiện, đất đai phì nhiêu, đồng bằng rộng lớn thì xin vua Chân Lạp cho bọn ấy đến khai khẩn ở vùng Biên Hòa và Mỹ Tho bây giờ. Đúng là của người phúc ta, khôn vãi! Bọn người Tàu ấy được "nhập quốc tịch" Việt, giữ nguyên chức tước bên Tàu, nhưng cho xuất khẩu lao động sang Chân Lạp. Vua Chân Lạp cũng phải đồng ý!

Mọi việc êm ả đến năm 1688 thì có biến cố là Hoàng Tiến giết Dương Ngạn Địch để một mình làm chủ đất Mỹ Tho, giết hại dân Chân Lạp rất nhiều. Vua Chân Lạp lúc đó là Nặc Ông Thu nhân dịp đó unfriend với Hoàng Tiến và cả chúa Nguyễn, bỏ luôn triều cống. Thế là chúa Nguyễn đem quân đi dẹp, dẹp xong Hoàng Tiến thì bọn thủ hạ cũ người Tàu giao hết cho Trần Thượng Xuyên (đang cai quản vùng Biên Hòa), rồi đem quân đánh tuốt lên tận Nam Vang (PhnomPenh bây giờ). Dẹp xong thì chúa Nguyễn lấy luôn vùng Biên Hòa mà bọn người Tàu khai phá được trên đất Chân Lạp làm của mình quản lý trực tiếp luôn, đặt tên là dinh Trấn Biên. Lúc đó bên Chân Lạp lại đánh nhau tiếp để giành ngôi nên mặc kệ chúa Nguyễn sát nhập vùng Trấn Biên.

Năm 1698 chúa Nguyễn Phúc Chu sai chưởng cơ Nguyễn Hữu Cảnh đi kinh lược vùng mới sát nhập, lập thêm dinh Phiên Trấn, gồm phủ Gia Định, huyện Tân Bình (là đất Sài Côn của Chân Lạp, sau này người Việt gọi là Sài Gòn). Nguyễn Hữu Cảnh đặt quan cai trị, mộ dân Việt ở vùng Quảng vào sinh sống, người Tàu cũng cho vào hộ tịch. Người Tàu thì cho lập xã Minh Hương, bây giờ vẫn còn điện (đền?) Minh Hương Gia Thạnh ở Chợ Lớn. Đó là nguồn gốc của người Tàu Chợ Lớn.

 Sau này VN lấy năm 1698 là năm kỷ niệm thành lập Sài Gòn. Vua Chân Lạp thấy bị mất đất nên đem quân đánh thì bị Nguyễn Hữu Cảnh đánh bại rồi giành lại quyền bảo hộ Chân Lạp. Sau đó Chân Lạp lại đánh nhau để giành ngôi vua với kịch bản cũ là bên thì cầu viện Xiêm, bên thì cầu viện Việt, kết cục vẫn như cũ là Việt thắng, Chân Lạp là phải làm đệ chúa Nguyễn. 

Sau này sách VN nói là Nguyễn Hữu Cảnh có công mở cõi ở đất Sài Gòn, Biên Hòa, sự thực là ông chỉ đi sắp đặt hộ khẩu, đặt tên phủ huyện, đưa người Việt vào tiếp quản, còn việc khai khẩn đất này thực tế chủ yếu là do mấy người Tàu. Thế mới hiểu là tại sao văn hóa, lối sống của vùng Sài Gòn sau này lại bị ảnh hưởng nhiều của người Tàu, hơn hẳn ngoài Bắc. Chẳng hạn như tiếng nói, món ăn (ăn ngọt, nhiều món xào), đình chùa thì xanh đỏ tím vàng kiểu Tàu.

 Một đặc điểm nữa mà anh em cũng lưu ý là vùng Mỹ Tho và Hà Tiên vốn do người Tàu khai khẩn nên chắc chắn người Việt vùng đó bây giờ lai người Tàu nhiều nên gái miền Tây nhiều em có nước da trắng bóc, đường nét xinh đẹp khác hẳn với dân gốc miền Tây là dân Khmer có nước da sẫm, đường nét khác hẳn. Tại sao đất Hà Tiên cũng là người Tàu khai phá thì mình sẽ kể tiếp ở dưới đây.  

Có một người Tàu tên là Mạc Cửu cũng không chịu khuất phục nhà Thanh nên chạy sang Chân Lạp năm 17 tuổi. Vua Chân lạp thu dùng, cho phụ trách ngoại thương. Mạc Cửu quan hệ khéo léo với vua quan Chân Lạp nên được yêu, cho ở đất Hà Tiên để khai khẩn. Sau một thời gian khai khẩn thì vùng này trở nên trù phú, lại bị Xiêm la quấy phá, muốn chiếm lấy. Mạc Cửu thấy chúa Nguyễn mạnh hơn Chân lạp nên đem đất Hà Tiên dâng cho chúa Nguyễn, tự nhiên đất Đàng Trong lại được lồi ra thêm 1 cục, làm đại ca hổ báo cáo chồn cũng có cái hay! Đấy là vào năm 1714, chúa Nguyễn nhận đất Hà Tiên, phong cho Mạc Cửu làm tổng binh cai quản đất ấy.

Vào năm 1731, quân Chân Lạp và Lào kéo xuống cướp phá đất Sài Gòn, Gia Định, thế là chúa Nguyễn Phúc Trú nhân dịp đem quân lấy luôn đất Mỹ Tho, Vĩnh Long về làm của mình. Đất Mỹ Tho thì cũng nguyên là do Dương Ngạn Địch khai phá, bây giờ chính thức thuộc về Đàng Trong.

Năm 1735, Mạc Cửu chết, con là Mạc Thiên Tích lên nối chức liền đem thêm mấy huyện (chắc mới khai phá được) là đất Bạc Liêu, Cần Thơ, Cà Mau, Kiên Giang bây giờ dâng cho chúa Nguyễn. Thế là xứ Đàng Trong kéo dài được đến mũi Cà Mau nhưng chúa Nguyễn vẫn chưa quản lý trực tiếp mà vẫn do họ Mạc cai quản.  

Chân Lạp ở thế kẹp giữa Đàng Trong và Xiêm La nên luôn bị 2 bên tranh nhau nhận làm đệ, chúa Nguyễn thắng nhiều hơn. Vua Chân Lạp lúc đó là Nặc Nguyên, do Xiêm La dựng lên nên làm đệ Xiêm La, Nặc Nguyên muốn kiềm chế cả Xiêm lẫn chúa Nguyễn nên cầu viện chúa Trịnh và đem quân đánh dân Chiêm cũ. Chúa Nguyễn sai Nguyễn Cư Trinh đánh Nặc Nguyên, Nặc Nguyên thua chạy về trú ở đất của Mạc Thiên Tích, xin lỗi họ Mạc rồi nhờ họ Mạc nói hộ với chúa Nguyễn xin dâng đất cầu hòa. Chúa Nguyễn chê ít không nhận nhưng Nguyễn Cư Trinh hiến kế "tằm ăn dâu" lấn đất dần dần, có nghĩa là dân ít mà chiếm đất rộng cũng chả giữ được lâu, chi bằng cứ lấn dần dần. Chúa Nguyễn nghe theo dùng luôn quân Chiêm cũ đóng ở biên giới với Chân Lạp để kiềm chế, gọi là lấy rợ đánh rợ.   

Sau đó Chân Lạp lại có nội loạn, cũng lại là đánh nhau tranh ngôi. Mạc Thiên Tích dựng Nặc Tôn lên làm vua Chân Lạp, Nặc Tôn dâng đất Tầm Phong Long (vùng Thất Sơn bây giờ) cho Mạc Thiên Tích. Họ Mạc lại dâng lên chúa Nguyễn, đây là vùng đất cuối cùng về với Đàng Trong, vì địa thế hiểm yếu nhất, Chân lạp giữ được lâu nhất. Mạc Thiên Tích chết, con cháu mấy người lần lượt nối ngôi nhưng đến Tử Khâm thì không có người nối dõi. Đất của họ Mạc chính thức về tay chúa Nguyễn quản lý trực tiếp, coi như toàn bộ đất Nam Kỳ thuộc về chúa Nguyễn. Vậy là từ năm 1623, sau khoảng 118 năm người Việt làm chủ toàn bộ Thủy Chân Lạp. Đất Đàng Trong kéo dài từ Quảng Bình đến Cà Mau.

Sau này Tây Sơn đánh đổ chúa Nguyễn, tiêu diệt hết sạch nhà chúa, chỉ có Nguyễn Ánh chạy thoát và được dân vùng Gia Định và Thủy Chân Lạp che chở rất nhiều. Đấy là do dân chúng vẫn nhớ về chúa Nguyễn chứ không theo Tây Sơn (sách sử CS sau này lờ tịt đi chuyện này, toàn lái theo hướng Nguyễn Ánh ăn may mà sống sót). 

Nhà Tây Sơn kiểm soát vùng đất mới này rất lỏng lẻo, Nguyễn Ánh sau khi chạy ra Phú Quốc lại lộn về chiếm được Gia ĐỊnh. Nguyễn Ánh sau khi phục quốc thì vẫn nối tiếp cha ông giành được quyền bảo hộ Chân Lạp, đến đời Minh Mạng thì bảo hộ nốt cả Lào, lập Trấn Tây Thành (1835) ở đất Chân lạp, lập quan cai trị là Trương Minh Giảng (chắc có ý đồ đồng hóa?), sát nhập vào VN. 

Nhưng người Việt bóc lột Chân Lạp hà khắc, dân Chân Lạp nổi lên khởi nghĩa liên miên nên đến năm 1841 (đời vua Thiệu Trị) Trương Minh Giảng phải rút quân khỏi Chân Lạp về An Giang rồi chết ở đó. Cao Miên lại quay về thế bảo hộ của Việt Nam. Như vậy có thể nói đến đời vua Minh Mạng thì nước Việt Nam có diện tích lớn nhất trong lịch sử, bao gồm cả Chân Lạp và phần lớn nước Lào là thuộc quốc. Công cuộc mở cõi chỉ dừng lại khi Pháp chiếm Việt Nam (nghiễm nhiên được luôn cả Campuchia và Lào). 

Sau khi chiếm toàn bộ Đông Dương, người Pháp thấy 3 miền của VN có lịch sử, dân tộc tương đối khác nhau nên chia làm 3 Kỳ cùng với Campuchia và Lào thành 5 "bang" có chế độ quản lý  khác nhau. Pháp cũng phân chia lại ranh giới lãnh thổ của VN và Lào, Campuchia, ranh giới ngày nay chủ yếu dựa trên ranh giới thời đó. Người Pháp đã cắt 1 phần đất đang thuộc VN cho Lào và Campuchia.

Hiện nay ở SG vẫn có đường Nguyễn Hữu Cảnh, Nguyễn Cư Trinh nhưng lại không có đường Trương Minh Giảng (thời VNCH thì có, là đường chính hẳn hoi, sau 75 thì bị đổi tên thành Lê Văn Sĩ), phải chăng vì Trương Minh Giảng có nhiều "vấn đề" hơn 2 ông kia?

Tất cả quá trình mở cõi của chúa Nguyễn (đồng hóa Chiêm Thành, lấy đất Nam Kỳ) và mối quan hệ giữa VN và Lào, Cam cho đến khi Pháp chiếm Đông Dương thì "chính sử" bây giờ đều viết rất mập mờ, đứt quãng khiến cho đa số dân VN không biết gì về ân oán giang hồ mấy trăm năm của 3 nước, trong đó sâu đậm nhất là Việt Nam - Campuchia. Đấy là lý do để Khmer đỏ, với hậu thuẫn của TQ, đã đem quân chiếm đảo Phú Quốc, chiếm mấy tỉnh miền Tây, căm thù VN đến xương tủy. 

Thời VNCH thì mối quan hệ Campuchia và VNCH cũng không yêu quý gì nhau, ông Ngô Đình Nhu đã có thời điểm định hỗ trợ lật đổ chính quyền Cao Miên nhưng bị lộ dẫn đến mối quan hệ giữa 2 nước bị đóng băng 1 thời gian. Năm 1960 Campuchia thành lập  Mặt trận Giải phóng Kampuchea Krom để nhằm mục đích đòi đất Nam Kỳ của VNCH, sau tổ chức này sát nhập vào FULRO. Có thể đó cũng là lý do Campuchia ngầm hỗ trợ VNDCCH đánh VNCH, vì miền Bắc VN không có tranh chấp lãnh thổ với Cam. Năm 79 quân VN nhân chuyện bị Khmer đỏ quấy phá đã đánh sang Cam, dựng nên chế độ mới cũng là học theo bài của chúa Nguyễn, không khác tý nào. Đến bây giờ dân và sư Khmer Krom biểu tình đốt cờ VN là có lý do sâu xa như đã nói bên trên. Mình viết bài này không nhằm mục đích là kêu gọi trả đất miền Nam cho Campuchia vì ranh giới đã là vấn đề lịch sử rồi, hiện nay có nhưng bộ luật quốc tế để xử lý những tranh chấp kiểu này. Nếu cứ đòi như vậy thì dân Mông Cổ, La Mã, Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha... phải đòi trước.

Bài học lịch sử 

Quá trình tằm ăn dâu của chúa Nguyễn đối với Chân Lạp chung quy chỉ có mấy bài diễn lặp đi lặp lại. Đầu tiên là tạo quan hệ hữu hảo, cho dân Việt, hoặc Việt gốc Tàu đến nước bạn làm ăn, "khai hoang" để cài chân rết. Tiếp đó là chờ cho nước bạn có nội loạn thì hỗ trợ 1 phe, dựng lên làm vua, thế là đương nhiên ông vua đấy phải chịu ơn mình, phải dâng đất trả công và bị phụ thuộc vào mình. Đất được dâng tặng thì nghiễm nhiên là được, khỏi mang tiếng đánh chiếm bằng bạo lực. Sau đó lại ngồi chờ cơ hội nước bạn bị kích động đem quân quấy phá biên giới là lấy cớ đánh lại rồi chiếm đất luôn, đầu tiên là chiếm 1 số vùng đã được cài người khai khẩn, có điều kiện thì chiếm luôn cả nước bạn. Kế tằm ăn dâu của Nguyễn Cư Trinh không bao giờ lạc hậu, đánh chiếm đất rộng thì chả để làm gì, cũng không giữ được lâu, nên kế lâu dài là lấn dần bằng cách cho dân khai phá, đồng hóa dần dần, sau đó chiếm được đến đâu là chắc đến đấy.

 Quan hệ VN với TQ cũng không khác quan hệ Cam với VN, TQ cũng gây dựng quan hệ hữu hảo với VNDCCH từ năm 49, hỗ trợ VN đánh Pháp rồi đánh Mỹ để giành quyền "bảo hộ", gần đây thì TQ cho người sang VN sống và "khai hoang" ở Tây Nguyên, Vũng Áng, Đà Nẵng... Nếu hiểu mối quan hệ nhạy cảm giữa VN-Campuchia thì chính quyền VN cũng cần phải có cách ứng xử khéo léo với phản ứng của dân Khmer Krom, nhóm dân tộc cực đoan Sam Rainsy. Nếu cư xử không khéo thì TQ sẽ lu loa là VN hành xử 2 mặt, vì quan hệ VN-TQ giống như quan hệ Cam-VN. Chả biết UV Bộ CT VN có mấy người thuộc lịch sử VN, biết được bài học kể trên?

READ MORE
LỊCH SỬ "MỞ CÕI" CỦA VN

 Dương Quốc Chính

Lâu nay SGK lịch sử vẫn dạy HS đại khái là VN ta vốn yêu chuộng hòa bình, giặc đến nhà mới đánh. Ta có được miền Trung (từ Chăm pa) và miền Nam (từ Thủy Chân Lạp) là do ông cha ta "mở cõi" chứ không xâm lược.

Đa số dân VN sẽ bị đóng đinh với suy nghĩ đó, nên giờ mà bị thằng Tây nào chém bô bô là VN xâm lược nước khác là cả nước lên đồng ngay!

Nếu ai chịu khó tìm hiểu lịch sử thì sẽ biết thừa, Đại Việt, rồi Đại Nam ta cũng bành trướng bỏ mẹ ra. Đất Trấn Ninh, Trấn Biên, Trấn Man của Lào giáp tỉnh Nghệ An bây giờ bị Lê Thánh Tông chiếm. Nó cũng phải to ít nhất bằng tỉnh Nghệ An, bị Pháp cắt trả lại cho Lào đấy. 

Thời Minh Mạng còn chiếm đứt 2/3 nước Chân Lạp rồi, xóa cả tên nước họ, đổi thành Trấn Tây Thành, đặt quan cai trị người Việt. 10 năm sau, khi Minh Mạng chết rồi, dân Cam khởi nghĩa kinh quá, vua Thiệu Trị mới phải nhả ra, tái lập Chân Lạp.

 Nước Chăm pa thì Đại Việt ta đánh chiếm lần hồi từ thời nhà Lý, lúc đầu chỉ bắt họ làm chư hầu, đến thời Trần thì lấy được 2 châu do đổi công chúa. Thời Lê Thánh Tông mới bắt đầu sáp nhập, lấy đất 1 phần, bắt họ chia thành các tiểu quốc. Nhưng đến thời chúa Nguyễn thì việc xâm lược Chăm pa rồi Chân Lạp mới mạnh mẽ nhất. Bởi vì chúa Nguyễn không đủ lực để đánh ra Bắc, do yếu hơn, trong khi chỉ có 1 rẻo đất Thuận Hóa nhỏ hẹp cằn cỗi, thế nên các chúa có động lực mà lấn đất vào Nam và sang Tây. Hồi đó Chân Lạp và Lào (lúc đó có các tiểu quốc tên khác nhau) là chư hầu của Đàng Trong chứ không phải Đàng Ngoài. 

Đến thời Minh Mạng, ông xóa sổ hoàn toàn nước Chăm pa, bắt đổi tên địa danh, cho quan người Việt cai trị. Trước đó, vua Gia Long vẫn còn cho người Champa duy trì tính tự trị ở vùng đất cuối cùng của họ, tức là còn được giữ bản sắc văn hóa.

Vua Minh Mạng là ông vua có tinh thần bành trướng Đại Nam nhất trong lịch sử VN. Thứ nhì có lẽ là Lê Thánh Tông. Sách GK lịch sử thường chỉ dạy Lê Thánh Tông như 1 ông vua anh minh, giỏi văn thơ, mà lờ đi tính bành trướng của ông.

Nếu Quang Trung sống lâu, có lẽ ông còn quá cả Minh Mạng!

Còn Lê Duẩn, nếu ông được coi như vị vua, thì độ hiếu chiến và bá quyền chắc không kém gì Minh Mạng! Thậm chí ông còn gấu hơn Minh Mạng 1 tý, vì Minh Mạng còn thần phục nhà Thanh. Nếu nói 1 cách tích cực thì LD là người có tinh thần dân tộc cao độ, thậm chí cực đoan. Tinh thần đó có lợi vào thời chiến, nhưng vào thời bình, để phát triển đất nước, lại áp dụng chủ thuyết CS, thì trở thành duy ý chí.

Tóm lại, Đại Việt ta có phải dân tộc yêu chuộng hòa bình không?

Hoàn toàn không, Đại Việt cũng hổ báo cáo chồn lắm, cứ có điều kiện là đánh chiếm lân bang. Cứ nói thẳng ra như thế cũng chẳng có gì là sai, là xấu, thậm chí cũng đáng tự hào! 

Nhưng tiếc rằng đảng ta lại cứ nhồi sọ dân là dân ta yêu chuộng hòa bình. Vì thế nên thấy thằng nước ngoài nói ra sự thật, đúng tim đen, thì nhảy dựng lên. Làm sao VN lại có thể xâm lược nước khác được?

Đó là lý do tại sao phải nghiên cứu lịch sử cho tới nơi tới chốn. Khi ta biết bản chất ta là ai, bố mẹ, ông bà ta là ai, tốt xấu thế nào, thì mới có thể bình thản khi đương đầu với sự thật. 

Giống như bố mẹ bạn là kẻ cướp, nhưng bạn không biết, ở nhà họ rất tốt với gia đình, dạy dỗ con cái là mình chỉ đi giúp đỡ người khác. Khi gặp thằng bạn nói thẳng ra bố mày là kẻ cướp, thì bạn nổi điên lên để đánh chửi nó. Nhưng điều đó đâu phủ nhận được sự thật?

Trong ảnh là bản đồ Đại Nam thời Minh Mạng. Có thể nhìn thấy lãnh thổ mở rộng đến Biển Hồ ở Chân Lạp. 1/3 phía Bắc Chân Lạp lúc đó thuộc Xiêm (Thái). Phần Thượng Lào lúc đó cũng thần phục Đại Nam. Hạ Lào (Champasak) là còn độc lập. Nếu coi Lào, Cam là thuộc quốc của VN giai đoạn 79-89, thì lãnh thổ VN thời Lê Duẩn là to nhất trong lịch sử, chiếm trọn Đông Dương, chỉ nhỏ hơn Đông Dương thuộc Pháp 1 chút ở 1 số đảo ở HS và TS.



READ MORE
Thứ Bảy, 13 tháng 3, 2021
no image

Tôi vừa ký quyết định cho một bạn nhân viên trẻ nghỉ việc theo nguyện vọng. Lý do không phải bởi người này làm không được việc...

Chúng tôi cũng không có mâu thuẫn trong quá trình làm việc, cũng không phải chuyện lương lậu thiếu công bằng. Nói một cách công tâm, đây là một nhân viên có năng lực, rất hòa đồng, được đồng nghiệp yêu quý. Việc phải chia tay một người trẻ tài năng như vậy, bản thân người quản lý như tôi cũng rất tiếc.

Tuy nhiên, sau khi nghe cậu bạn này trình bày lý do xin nghỉ việc là "muốn tìm một công việc đỡ vất vả hơn, lương thưởng có thể không cao bằng, nhưng có thời gian để hưởng thụ cuộc sống", tôi thực sự không còn cách nào khác để thuyết phục.

Hiện nay, xã hội ngày một phát triển, nhu cầu hưởng thụ của con người cũng ngày một cao hơn. Không thể phủ nhận một bộ phận người trẻ có trong mình tư tưởng YOLO ("you only live once", tạm dịch: bạn chỉ sống một lần duy nhất). Với họ, cuộc sống không chỉ có đi làm, kiến tiền, mà còn phải có hưởng thụ, thậm chí làm bao nhiêu hưởng thụ hết bấy nhiêu.

Tôi từng gặp nhiều bạn trẻ "nướng" toàn bộ số tiền mình kiếm được để đi du lịch từ trong nước ra nước ngoài, mua sắm những món đồ công nghệ hiện đại nhất, trải nghiệm những dịch vụ tân thời nhất. Họ tâm niệm rằng "không ai biết được ngày mai thế nào, nên cứ tranh thủ mà tận hưởng cuộc sống hết mức có thể".

Bản thân tôi thời trẻ cũng từng có giai đoạn nhen nhóm suy nghĩ đó. Đã có lúc tôi tự hỏi bản thân: tiền nhiều để làm gì; tại sao cứ phải lao đầu vào làm việc, kiếm tiền rồi tiết kiệm; cứ lãng phí thanh xuân như vậy, sau này già rồi cầm cả cục tiền cũng để làm gì đâu? Tôi thậm chí còn bỏ việc một thời gian ở một công ty nước ngoài có tiếng, lương tháng cả nghìn USD, chỉ vì quá mệt mỏi, áp lực và mất phương hướng.

Sau đó, tôi ở nhà và vùi đầu vào chiếc điện thoại hay các cuộc tụ tập với bạn bè để đòi lại "tự do" cho bản thân mình. "Cuộc sống của mình có thiếu thốn đến mức đấy đâu, sao phải khổ?", tôi nghĩ vậy. Thế rồi biến cố đến khiến tôi thay đổi tất cả.

Thời điểm đó, mẹ tôi đổ bệnh nặng. Là con cả trong gia đình, nhưng trước giờ, tôi thường không phải quá lo lắng đến chuyện tiền bạc do mẹ có lương, em tôi cũng có công ăn việc làm ổn định. Nhưng giờ, lần đầu tiên tôi bị ám ảnh bởi tiền. Không vậy sao được khi mẹ nằm đó, tiền thuốc men, điều trị ngốn hàng chục triệu mỗi tuần, mà còn không biết bao giờ mới khỏi. Tôi bắt đầu lao đầu vào kiếm việc và đi làm, mục tiêu là nơi nào trả lương cao nhất sẽ làm cho nơi đó, bất kể công việc áp lực đến đâu.

Tôi nỗ lực từng ngày, từng tháng, từng năm, tích góp từng đồng để lo tiền chạy chữa cho mẹ. Trong khi đó, mẹ tôi thương con, không muốn làm gánh nặng cho con cái, nên nhiều khi bà đòi về nhà, không chữa trị nữa vì tốn kém. Những lúc như vậy, tôi mới thấy hối hận vì đã không lo kiếm tiền ngay từ đầu. Giá như tôi cố gắng hơn, làm việc chăm chỉ hơn, bớt đi chút thời gian hưởng thụ cuộc sống để tập trung nâng cao thu nhập, tích lũy tiền bạc, có lẽ mọi thứ đã không vất vả đến vậy.

Cũng may, tôi vẫn còn thời gian để thay đổi và tìm ra định hướng cuộc đời mình. Kể từ sau lần đó, tôi vùi đầu vào làm việc một cách hăng say, cống hiến hết sức mình để hoàn thành mọi công việc khó khăn, áp lực nhất. Nhờ vậy, thu nhập của tôi tăng đáng kể sau mỗi năm, thậm chí tôi còn được thăng chức làm quản lý, có nhân viên cấp dưới. Vậy mới thấy, bạn sẽ chẳng bao giờ nhận ra được giá trị của đồng tiền khi cuộc đời chưa gặp biến cố. Đó là lý do hầu hết những người muốn sống hưởng thụ lại đa phần là giới trẻ - những người ít gặp sóng gió, như người ta vẫn thường nói vui "tuổi trẻ chưa trải sự đời".

Khi các bạn còn trẻ, đừng phí thời gian cho những cuộc vui, cho hưởng thụ, hãy tập trung cho sự nghiệp, nâng cao tài chính của bản thân, có khoản tích lũy và không ngừng gia tăng giá trị tài sản của mình. Hãy học cách tiết kiệm, đừng tiêu xài hoang phí, đừng "nướng" toàn bộ số tiền mình kiếm được cho một thú vui tiêu khiển nào đó. Bởi tiền có thể không phải là tất cả, nhưng ít nhất nó sẽ là chiếc phao cứu sinh khi bạn gặp biến cố, nó sẽ cho bạn một cơ hội để lựa chọn.

Không có tiền, làm sao trang trải được chi phí sinh hoạt cho bản thân mình, làm sao thuốc men cho người thân, làm sao giúp đỡ được họ hàng, làm sao làm từ thiện...? Khi ấy, những chuyến du lịch, những cuộc vui với bạn bè liệu có thể cho bạn kinh nghiệm gì, hay giải pháp nào để bạn vượt qua khó khăn không? Tôi nghĩ là không.

Bởi thế, đừng xem nhẹ giá trị đồng tiền, đừng coi rằng lao đầu vào công việc là ngốc ngếch, lãng phí thanh xuân. Biết đâu đó, những giờ phút tuổi trẻ ít hưởng thụ đó sẽ cho bạn một điểm tựa vững chắc khi ở tuổi trung niên.

Tiền nhiều chưa chắc đã cho bạn những phút giây thảnh thơi những ít nhất sẽ giúp bạn có một cuộc sống an toàn. Có tiền, bạn sẽ có thể làm những điều mình muốn, giúp đỡ khác khi họ cần, làm chủ được cuộc đời của bạn. Có thể bây giờ bạn chưa nhận thấy kết quả ngay lập tức, nhưng những giá trị mang lại sau này chắc chắn sẽ không làm bạn thất vọng.

Tất nhiên, mỗi người sẽ có một quan điểm sống riêng, tôi không dám khẳng định sống thế nào mới là tốt bởi đúng hay sai tùy thuộc vào cách nhìn của bạn. Tôi chỉ hy vọng rằng, các bạn trẻ hãy chậm lại một nhịp, đừng quá vội vàng hưởng thụ khi mới bước chân vào đời để rồi đánh mất đi những bước đà quan trọng cho tương lai sau này.

READ MORE
Thứ Hai, 7 tháng 9, 2020
no image

Sới xóc đĩa của dân giang hồ ngày trước, người cầm cái phải là một tay anh chị có uy, uy ở đây là uy tín về tiền bạc đảm bảo, về câu nói ra thế nào sẽ làm như vậy, uy nữa là độ máu mặt, có anh em đông. Thêm nữa là tay xóc phải cân tay ngay bát, lệnh bán chẵn , bán lẻ phải rõ ràng. 


Hàng đầu từ trái qua: Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng và Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân đến dự phiên họp Chính phủ. Ảnh: Quang Hiếu/VGP
Hàng đầu từ trái qua: Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng và Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân đến dự phiên họp Chính phủ. Ảnh: Quang Hiếu/VGP
Sới chia làm 3 ngồi vòng quan bát đĩa thì đặt tiền chẵn bên phải, lẻ bên trái. Sới ngồi hai hàng thì chẵn bên trong, lẻ bên ngoài. Khi cái xóc xong đặt bát đĩa xuống, ai đặt đâu thì đặt, cái hô dứt tay là không ai xuống nữa. Sau đó nhà cái kiểm tiền đôi bên và quyết định bán chẵn hay bán lẻ hoặc cân. Sới bạc im phăng phắc, chỉ khi mở bát có tiếng ồ tiếc nuối.

Bạc loạn là tiếng chửi cãi nhau, cốp chát với nhau bên ngoài không xuống tiền mặt nhà cái, giằng co huyên náo. Bạc như thế thường là kẻ cầm cái không có uy tín hoặc canh bạc đã tàn, nhà cái không còn thiết tha gì nữa.

Đại hội 13 của đảng CSVN lần này theo lệ chỉ còn 2 lần họp trung ương nữa là tiến hành đại hội. Đến nay thì nhân sự chủ chốt vẫn chưa có hướng nào rõ rệt. Ông Trọng úp mở là trăng đến rằm trăng mới tròn.

Cứ như theo diễn tiến xảy ra thì bà Ngân, ông Trọng, ông Phúc, ông Vượng và thậm chí ông Nhân và Trương Hoà Bình cũng chưa có vẻ gì là giã từ chính trường, mặc dù họ đều quá tuổi.

Vấn đề là chẳng ai dám ý kiến nhắc nhở họ về và đưa ra người kế nhiệm. Bởi chính ông Trọng cũng mập mờ không rõ, dường như ông muốn ngồi thêm, và nếu như ông ngồi thêm kỳ nữa thì ông mở miệng nói những người trẻ hơn ông đến chục tuổi về là điều khó nói.

Giờ đặt trường hợp là tất cả trường hợp quá tuổi như Ngân, Phúc, Vượng, sáu Bình, Nhân...đều ở lại cùng với ông Trọng thì điều gì sẽ xảy ra?

Điều xảy ra là ông Trọng có thể chết bất thình lình giữa nhiệm kỳ, một cuộc xáo trộn tranh giành liệu có xảy ra không? Trường hợp ông không chết thì ông làm gì ở vai trò chủ tịch nước khi ông không thể đi đâu, không thể tiếp khách quốc tế, không thể tham dự những nghi lễ quốc gia? Về mặt đảng ông nằm trên giường bệnh chỉ đạo hay triệu kiến những bí thư tỉnh uỷ đến làm việc, như thế bọn thư ký của ông sẽ có rất nhiều quyền lực, bởi chúng đưa tin tức đến cho ông thế nào ông biết vậy, chúng cho ai vào gặp ông thì ông cũng biết vậy. Như thế rồi cũng tất loạn.

Vậy ông Trọng ở lại và cứ cho là ngồi được hết kỳ 13 rồi ông về hưu. Nhưng đến đây lại xaỷ ra trường hợp là các ông Phúc, bà Ngân cũng đòi ngồi thêm đến kỳ 14, lần này họ vin ông Trọng quá tuổi ngồi lại hai kỳ, vậy họ cũng muốn ngồi thêm kỳ 14 nữa thì sao, ai ngăn khi quyền lực trong tay họ.

Vả lại những hết nhiệm kỳ 13 sẽ quá tuổi như Tô Lâm, Nguyễn Văn Bình, Trương Thị Mai, Phạm Bình Minh họ cũng chỉ muốn ngồi thêm kỳ 14 với một lần quá tuổi thì sao?

Sẽ không có luật lệ gì hết, cứ ai có quyền lực sẽ đặt ra luật có lợi cho mình để ngồi tiếp giữ ghế, hưởng bổng lộc. Một đám lãnh đạo tham quyền, nại lý do này nọ để ngồi giữ ghế, chúng sẽ diệt hết những mầm mống nào trẻ hơn đang ở vị trí thay thế chúng, để thiên hạ thấy không có ai thay thế, chúng '' buộc vì tồn vong của đảng '' mà tiếp tục làm việc.

Nếu duy trì một trường hợp đặc biệt quá tuổi ở lại như nhiệm kỳ trước, chỉ một mà thôi thì chọn ai?

Lại ông Trọng, ông chết nửa chừng thì sao? Việc mình ông Trọng ở lại về lý thì dễ hơn, vì ông có thể sửa đổi điều luật như dạng Putin, Tập Cận Bình ngồi đến hết đời, nhưng vấn đề nằm ở sức khoẻ của ông bất thường.

Ông Trần Quốc Vượng ? Ông không phải là tứ trụ, không ảnh hưởng, không uy tín gì, ông ở lại thì liệu dã tâm như Nguyễn Xuân Phúc có chấp nhận không?

Duy nhất ông Phúc ở lại, thế bà Ngân, ông Nhân và nhiều ông khác nữa có nghe hay không?

Giả sử tất cả những người quá tuổi đều về, thì gặp phải vấn đề là những người kế cận họ là ai. Dễ nhìn thấy ngay ông Phúc và ông Trọng đều nham hiểm với vấn đề người kế cận. Nguyên tắc của đảng CSVN làngười lãnh đạo phải có thêm trách nhiệm đào tạo và giới thiệu người kế cận. Lợi dụng điều này, ông Trọng đã chơi bài dìm người kế cận để không ai bảo mình tham quyền vì không có người kế cận, ông Phúc cũng bắt chước học theo. Hãy phân tích người kế cận của từng ông.

Ông Trọng đưa ông Vượng một người quá tuổi và quá lu mờ so với ông để vào vị trí kế nhiệm. Một người quá tuổi và quá lu mờ  thay thế ông thì chả phải để ông làm có hơn không? Đấy là suy tính đầy mưu toan của Nguyễn Phú Trọng.

Với Nguyễn Xuân Phúc thì còn nham hiểm hơn, kế nhiệm Phúc là phó thủ tướng thường trực Trương Hoà Bình, một tay mặt sắt chưa từng kinh qua quản lý kinh tế, quản lý địa phương, đối ngoại. Vừa qúa tuổi vừa không kinh qua kinh nghiệm quản lý kinh tế, nếu Sáu Bình quá tuổi mà làm thủ tướng thì chẳng phải cứ để Phúc làm tốt hơn không? 

Trọng và Phúc giống nhau là những kế nhiệm có vẻ ưu thế nhất thì không bị bệnh lạ thì cũng bị kỷ luật. Như ông Huynh và ông Quang bệnh lạ ngay sau khi ở vị trí kế nhiệm không lâu. Hoặc như ông Hoàng Trung Hải bị kỷ luật, ông Vương Đình Huệ vệ thay bí thư, Phúc lập tức truất luôn Huệ khỏi phó thủ tướng, không còn đường quay lại. Cả hai đều để kế nhiệm mình là người không bằng họ như Trần Quốc Vượng và Trương Hoà Bình.

Vậy là trường hợp quá tuổi  về hết cũng gặp khó khăn với người kế nhiệm, ai sẽ thay thế tổng bí thư, ai sẽ thay thế thủ tướng ?

Chẳng có ai khả năng cả, chả lẽ đưa Vương Đình Huệ quay lại làm phó thủ tướng để chuẩn bị kế nhiệm thì quá khôi hài vì phải làm thủ tục từ quốc hội, chính phủ một lần nữa.

Ở lại hết cũng dở, một vị trí cũng dở, về hết cũng dở.

Không biết trung ương 13 khoá 12 sẽ đưa ra phướng án nào,  đến giờ nơi lo lắng nhất là ban tuyên giáo chưa có được hướng chính xác để định hướng dư luận về những nhân sự chủ chốt khoá tới.

Người Buôn Gió 

READ MORE
no image

 Việt Nam có bốn giống chó nội được gọi là tứ đại quốc khuyển gồm: chó Bắc Hà, chó lài, chó HMông cộc đuôi và chó Phú Quốc.

1. Chó Bắc Hà

Chó Bắc Hà - một trong "tứ đại quốc khuyển" có nguồn gốc từ vùng núi Tây Bắc – vùng đất Bắc Hà thuộc địa phận tỉnh Lào Cai. Giống chó Bắc Hà còn được biết đến với cái tên là Vitespitz. Đôi khi, nó được gọi chung là chó xù hay chó xồm.

Giống chó Bắc Hà còn được biết đến với cái tên là Vitespitz.
Giống chó Bắc Hà còn được biết đến với cái tên là Vitespitz.

Chó Bắc Hà xù được người dân tộc H'Mông sử dụng để giữ nhà, canh gác hoặc dùng làm chó săn trong những chuyến đi rừng dài ngày.

Về tổng thể, chó Bắc Hà là giống chó có kích thước trung bình, khá săn chắc và dũng mãnh. Chó xù Lào Cai di chuyển nhanh nhẹn và linh hoạt kể cả ở địa hình đồi núi hiểm trở cộng thêm rất tinh khôn. Chúng nhạy bén với tiếng động nên nó được lựa chọn để làm chó săn hay chó nghiệp vụ.

Cũng giống như những giống chó bình thường khác, chó Bắc Hà thuần chủng có chiều dài thân hơi dài hơn so với chiều cao của mình. Theo như thống kê thì một con chó Bắc Hà khi trưởng thành sẽ có chiều cao dao động trong khoảng từ 50cm đến 60cm. Tùy thuộc vào đó là giống chó đực hay chó cái. Chó cái: từ 50-55cm, chó đực từ 55-60cm. Cân nặng của giống chó này cũng dao động trong khoảng từ 16-26kg. Từ 16-23kg đối với chó cái và từ 19-26kg đối với với chó đực.

Ấn tượng nhất về ngoại hình của giống chó gốc rừng núi này phải kể đến bộ lông dài và dày. Cái tên chó xù hay chó xồm mà mọi người vẫn hay gọi chính là bắt nguồn từ đặc điểm ngoại hình này. Một số chú chó Bắc Hà khá đặc biệt khi sở hữu bộ lông cổ dày, dài vồng lên rất giống bờm sư tử. Lông tạo thành bờm cổ tách biệt giữa hai phần thân và đầu của nó. Bờm cổ ở những con đực luôn dài hơn bờm cổ ở các con cái.

Tuy nhiên, số lượng chó Bắc Hà có bờm cổ là không nhiều. Đặc điểm này chính là một trong những dấu hiệu cho thấy đây là con chó Bắc Hà tốt. Đương nhiên giá thành của nó cũng không rẻ.

 Người dân bản địa nuôi, sử dụng chúng trong những chuyến đi xa.
Người dân bản địa nuôi, sử dụng chúng trong những chuyến đi xa.

Chó Bắc Hà lông xù sinh sống cùng người dân H'Mông từ bao đời nay trên vùng núi cao hiểm trở Tây Bắc. Chính môi trường sống có phần khắc nghiệt này đã rèn dũa cho giống chó Bắc Hà một bản tính hoang dã và khả năng sinh tồn bất diệt.

Người dân bản địa nuôi, sử dụng chúng trong những chuyến đi xa. Con người biến chúng trở thành người đồng hành thân thiết, người vệ sĩ bảo vệ an toàn cho mình. Hoặc người trợ thủ đắc lực để đạt được thật nhiều chiến tích trong những chuyến đi săn,… Sự gần gũi ấy đã thuần hóa bản tính hoang dã của giống chó này, biến nó trở thành loài động vật trung thành và thân thiết với những người dân bản địa.

2. Chó lài (Dingo Đông Dương)

Chó Lài (hay còn được gọi với cái tên Dingo Đông dương) là giống chó thuần chủng có nguồn gốc từ Việt Nam. Một số cuốn sách ghi lại rằng, từ hơn 6000 năm về trước, người Việt Nam đã tìm thấy dấu tích xuất hiện của giống chó này trên bán đảo Đông Dương.

Giống chó này được nuôi để giúp người nông dân trông coi nhà cửa
Giống chó này được nuôi để giúp người nông dân trông coi nhà cửa.

Dingo Đông Dương xuất hiện phổ biến nhất là ở các vùng trung du Tây Bắc, ở Lào Cai & miền núi của Việt Nam. Giống chó này được nuôi để giúp người nông dân trông coi nhà cửa, chăn gia súc hay đi rừng…

Đối với cuộc sống của người dân tộc Mông, chó Lài vừa là người bạn, vừa là chỗ dựa tinh thần quý giá. Những khi trong nhà không có đồ ăn, Dingo lại vào rừng săn mồi. Sau đó tha thức ăn về cho chủ nhân của mình. Có lẽ bởi vậy mà từ lâu, giống chó này đã trở thành vật nuôi có giá trị và nằm trong bộ "tứ đại quốc khuyển" ở Việt Nam.

Chó Lài là giống chó rất thông minh, nhanh nhạy và có một chút hung dữ. Chúng rất trung thành với chủ nhân của mình. Luôn ra sức bảo vệ chủ khỏi những nguy hiểm rình rập xung quanh.

Chó Lài là giống chó rất thông minh, nhanh nhạy và có một chút hung dữ.
Chó Lài là giống chó rất thông minh, nhanh nhạy và có một chút hung dữ.

Thuở xưa, người Mông nuôi chó Lài như một giống chó săn thực thụ. Chúng sẽ vào rừng, săn bắt đủ loại thú như gà rừng, chuột núi, sóc núi…sau đó mang về cho chủ nhân. Chúng còn có thể làm "mồi nhử", lùa các loài thú, rắn độc vào trước họng súng của chủ săn. Khi bắt được con mồi, chó Lài sẽ sủa để báo hiệu cho chủ nhân của mình biết.

Ngày ấy, chó Lài giống như những "thợ săn dũng cảm", có vai trò quan trọng đối với cuộc sống của người dân tộc Mông. Tuy nhiên thời nay, giống chó này đã bị thái hóa dần. Bản năng săn thú cũng không còn mạnh như trước. Chúng đã trở nên thân thiện và biết nghe lời hơn.

Tính cách hoang dã của giống chó này nếu như được huấn luyện đúng cách thì sẽ trở thành nguồn sức mạnh tuyệt vời. Chúng rất giỏi trong việc nhớ đường và ít khi bị lạc. Khi thực hiện công việc trông coi nhà cửa, chó Lài rất tập trung và có một tốc độ phản ứng cực nhanh.

3. Chó H'Mông Cộc đuôi

Ngày nay, người người đổ xô đi mua chó cảnh nhập ngoại với giá thành đắt đỏ như Husky, Alaska, Pitbull, Gloden Retriever... mà quên mất rằng ở chính đất nước ta cũng có giống chó rất thông minh, xinh đẹp và có nhiều phẩm chất đáng quý. Đó chính là chó H'Mông Cộc. Một trong tứ đại quốc khuyển quý giá của đất nước Việt Nam ta.

Chó Mông Cộc sinh sống rải rác ở vùng núi phía Tây Bắc của nước ta. 
Chó Mông Cộc sinh sống rải rác ở vùng núi phía Tây Bắc của nước ta. 

Chó Mông Cộc là kết quả của sự lai tạo giữa chó rừng và chó bản địa. Chúng sinh sống rải rác ở vùng núi phía Tây Bắc của nước ta. Do sống ở những nơi hoang vu ít người nên chó Mông Cộc vẫn giữ nguyên được bản chất hoang dã của tổ tiên chó rừng.

Đến khi đồng bào dân tộc H'Mông di cư đến vùng đất này, họ đã tìm ra chúng và đưa về thuần hóa với mục đích chính là để hỗ trợ người dân trong việc săn bắt, chăn thả gia súc hay trông giữ nhà cửa.

Chó Mông Cộc được đánh giá là giống chó có kích cơ tầm trung với chiều cao trung bình của một cá thể trưởng thành ở khoảng 45-55cm và cân nặng 15-25kg. Thường thì những cá thể mang giới tính đực sẽ có chiều cao cân nặng nhỉn hơn giới tính cái một chút.

Chúng rất ít khi bị mắc bệnh hoặc nếu có thì chỉ bị ở thể nhẹ rồi tự khỏi.
Chúng rất ít khi bị mắc bệnh hoặc nếu có thì chỉ bị ở thể nhẹ rồi tự khỏi.

Do sinh ra và lớn lên ở vùng núi hoang sơ phía Tây Bắc nên Mông Cộc có sức đề kháng tự nhiên rất tốt. Chúng rất ít khi bị mắc bệnh hoặc nếu có thì chỉ bị ở thể nhẹ rồi tự khỏi. Bên cạnh đó, khả năng thích nghi của Mông Cộc rất tốt. Chúng có thể thích nghi nhanh với mọi điều kiện khí hậu khác nhau từ những ngày hè nóng bức đến những mùa đông lạnh giá đến thấu xương thấu thịt.

Ngay từ khi sinh ra Mông Cộc đã biểu hiện cho ta thấy chúng có một trí thông minh bẩm sinh, khả năng ghi nhớ cực tốt khiến những bài tập huấn luyện trở nên nhanh và dễ dàng hơn. Nổi trội nhất ở Mông Cộc chính là khả năng định hướng và ghi nhớ đường cực đỉnh vì thế nên Mông Cộc luôn là người bạn đồng hành của đồng bào dân tộc người H'Mông mỗi khi đi vào rừng để săn bắn, hái lượm.

4. Chó Phú Quốc

Chó Phú Quốc (hay còn được gọi là chó xoáy Phú Quốc) là giống chó quý hiếm của người Việt. 

Chó Phú Quốc xuất hiện từ khá lâu rồi, khoảng 400 năm trước tại đảo Phú Quốc. Câu hỏi về nguồn gốc xuất xứ của chúng vẫn luôn gây ra nhiều tranh cãi. Nhiều nước tự nhận chó Phú Quốc bắt nguồn từ nước họ. Trong đó, điển hình nhất là Thái Lan và Pháp.

Chó Phú Quốc xuất hiện từ khá lâu, khoảng 400 năm trước tại đảo Phú Quốc.
Chó Phú Quốc xuất hiện từ khá lâu, khoảng 400 năm trước tại đảo Phú Quốc.

Chó Phú Quốc là một trong 3 giống chó Xoáy quý hiếm trên thế giới (cùng với Xoáy Thái và xoáy Nam Phi). Ngoài đặc điểm chó Phú Quốc nổi bật là lông xoáy chạy dọc trên lưng, chúng còn sở hữu một số đặc điểm nổi bật khác giúp bạn dễ dàng trong cách nhận biết chó Phú Quốc thuần chủng.

Phần lông xoáy của chó Phú Quốc có hình dạng khá giống một chiếc kiếm nhỏ. Với chiều dài khoảng 35-40cm và chiều rộng từ 3-5cm tùy từng con. Mũi kiếm sẽ có chiều hướng xuống phần đuôi, còn chuôi kiếm sẽ nằm ở trên bả vai. Lông phần xoáy khá cứng, có xu hướng mọc ngược và chụm vào giữa. Màu của lông xoáy trên lưng sậm hơn màu lông chính. Có thể nhìn rõ bằng mắt thường.

Lông xoáy của chó Phú Quốc có nhiều hình dạng khác nhau như: mũi tên, chiếc lá, cây đàn… Nhưng phải đối xứng qua xương sống và có độ rộng không vượt quá độ rộng của lưng. Chó Phú Quốc còn có lông xoáy ở các bộ phận khác. Trong đó, điển hình là phần cổ và hai bên mông. Đặc điểm lông xoáy chính là yếu tố quan trọng trong cách chọn chó Phú Quốc chuẩn.


Chó Phú Quốc có thể tự bơi ngay từ khi còn nhỏ mà không cần sự hướng dẫn của chủ.

Chân chó Phú Quốc đặc biệt ở chỗ có lớp màng mỏng giữa các ngón chân. Cấu tạo giống hệt màng chân vịt. Đấy có thể là nguyên nhân lý giải cho việc giống chó Phú Quốc bơi lội cực kì giỏi. Chúng có thể tự bơi ngay từ khi còn nhỏ mà không cần sự hướng dẫn của chủ.

Bốn chân chó Phú Quốc thẳng tắp và song song với nhau. Khuỷu chân sau có cấu tạo thấp hơn khuỷu chân trước thuận lợi cho việc tăng tốc trong lúc săn đuổi con mồi.

Chó Phú Quốc có thân hình nhỏ gọn. Chiều cao khi đạt độ tuổi trưởng thành vào khoảng 48-52cm, 12-18kg đối với con cái và 50-55cm, 15-20kg đối với con đực. Chúng có vóc dáng nhỏ hơn so với dòng chó Xoáy Thái. Thân chó Phú Quốc dài hình chữ nhật. 

Phần bụng hóp sâu nhưng phần ngực lại nở rộng, săn chắc. Chó trưởng thành có ngực sâu đến khuỷu chân trước. Xương sườn khỏe, các xương xếp sát vào nhau.

Ngoài sự thông minh, chó Phú Quốc còn có thể lực tốt, nhạy bén và sự bền bỉ khi săn mồi. Chúng có tốc độ rất nhanh và sự chuyển hướng linh hoạt. Giống chó này không sợ độ cao, có thể leo trèo, nhảy cao rất tốt, bơi lội giỏi.

Chó Phú Quốc khá hung dữ và cảnh giác. Chúng có thể thân thiện, gần gũi với những người trong gia đình. Nhưng đối với người lạ thì không bao giờ. Chó Phú Quốc có cắn người nhưng rất ít. Chúng chỉ cắn khi cảm thấy sự nguy hiểm từ phía bạn.

Giống chó Phú Quốc có khả năng săn mồi đỉnh cao. Những loại gia súc, gia cầm rất dễ trở thành mục tiêu tấn công của chúng. Ngoài ra, Phú Quốc còn có thể săn những con mồi to lớn như: nai, heo rừng, … Một khi đã phát hiện mục tiêu, chúng thường dồn con mồi vào chân tường và không bao giờ buông tha nếu không có dấu hiệu ra lệnh của chủ.

READ MORE
no image

 Vũ Ngọc Yên

7-9-2020

Làn sóng dân túy chống toàn cầu hóa và di dân tị nạn đã tạo cơ hội cho Donald Trump thắng cuộc bầu cử Tổng thống năm 2016. Sự khởi đầu nhiệm kỳ của vị Tổng thống Cộng Hoà thứ 45 đánh dấu một kỷ nguyên mới trong lịch sử nước Mỹ mà nhân dân Mỹ và thế giới cảm nhận được những hậu quả của những năm cầm quyền của một doanh nhân điạ ốc thiếu kinh nghiệm chính trị, lãnh đạo một siêu cường mạnh nhất thế giới.

Trump hứa hẹn rất nhiều trong cuộc tranh cử và đến nay Trump còn giữ lời được bao nhiêu? Gần bốn năm qua, những gì đã làm thay đổi xã hội Mỹ? Trump có cơ hội tái thắng trong cụộc bầu cử tổng thống sắp diễn ra vào ngày 3.11.2020 không?

Bức tường biên giới và di dân

Trong cuộc tranh cử, Trump hứa sẽ xây một bức tường dọc theo biên giới Mỹ – Mexico dài 3200 cây số để giảm lượng di dân bất hợp pháp và ông nhiều lần quả quyết, Mexico sẽ thanh toán tiền xây tường. Bộ Nội an Mỹ cho biết đến thời điểm hiện tại, đã xây được 480 cây số, tương đương 15% chiều dài tường và chính quyền Mexico đã bác bỏ yêu cầu đảm nhận chi phí. Tổng thống Trump hứa tới năm 2021 sẽ hòan thành 800 cây số.

Trump không phân biệt các vấn đề di dân, phạm pháp và khủng bố. Đối với Trump di dân là “mẹ đẻ của mọi vấn đề”. Chính sách di dân được thực thi không nhân nhượng bằng các biện pháp trục xuất và giới hạn nhập cảnh. Cách hành xử thô bạo chống di dân và miệt thị người nhập cư đã gặp sự chống đối của các chính quyền tiểu bang, toà án và dân chúng… Trong diễn văn nhậm chức, Trump hứa sẽ tu sửa hạ tầng cơ sở (đường xá, cầu cống và phi trường) để tạo thêm việc làm. Nhưng đến nay, kế hoạch hạ tầng cơ sở dự kiến tổn phí 1500 tỉ vẫn chưa khởi động.

Phát triển kinh tế và việc làm

Về kinh tế, chính quyền Trump đã thông qua một loạt biện pháp chính như: Giảm thuế doanh nghiệp từ 35% xuống còn 21%; giảm thuế thu nhập cá nhân; Gây áp lực bằng hình thức thuế quan để ép các công ty Mỹ và công ty nước ngoài chuyển dây chuyền sản xuất, công nghệ hoặc mở nhà máy trên đất Mỹ.

Donald Trump rất hãnh diện về những thành tích kinh tế đạt được hơn ba năm cầm quyền. Ông từng hứa sẽ đưa mức tăng trưởng kinh tế mỗi năm lên 6%. Nhưng thực tế, mức phát triển chưa đạt được 3%. Tỷ lệ thất nghiệp giảm từ 4,8% vào cuối năm 2016 lúc Tổng thống Obam từ nhiệm xuống còn 3,5%.

Lời kêu gọi các đại công ty đang kinh doanh ở ngoại quốc trở về nước không thực tế, không được ủng hộ. Thậm chí có những công ty như Harley-Davidson sản xuất xe motor đã phải quyết định di chuyển các xưởng sản xuất ra khỏi Mỹ vì lương nhân công và thuế nhập cảng ở Mỹ quá cao.

Kể từ thời George W. Bush (Cộng hòa), nợ công của Mỹ đã tăng lên nhanh chóng. Nhưng dưới chính quyền Trump (Cộng hòa), nợ còn tăng nhanh hơn trước. Chương trình giảm thuế nhằm kích họat kinh tế đã đưa tổng số nợ công lên 23.2000 tỷ USD (số liệu ngày 1.1.2020) và sẽ tiếp tục tăng trên 25.000 tỷ USD vào cuối năm 2020.

Tính đến năm 2020, ngân sách nhà nước bội chi 3700 tỷ USD, tăng gần 4 lần so với năm ngoái. Trong khi cắt giảm ngân sách ở các lãnh vực giáo dục, xã hội, y tế và môi sinh, thì chi tiêu quốc phòng gia tăng khủng khiếp. Theo ước tính chính thức là 738 tỷ USD cho năm 2020.

Từ tháng 2.2020, đại dịch corona bộc phát, làm thay đổi toàn bộ tình hình chính trị và kinh tế nước Mỹ.

Tỷ lệ thất nghiệp tháng 2.2020 ở mức 3,5%, nhưng đến tháng 7 đã tăng lên trên 10% và tính đến tháng 8 vẫn còn 27 triệu người nhận trợ cấp thất nghiệp.

Tổng sản lượng nội điạ (GDP), theo ước tính của Quỹ Tiền tệ Quốc tế, tới cuối năm nay sẽ giảm 5,9%.

Năng lực xử lý đại dịch corona

Ngay khi dịch corona lan rộng trên toàn nước, Tổng thống Trump đã phát biểu “cơn dịch này là HOAX“, tin thất thiệt do Đảng Dân chủ tung ra để hại cá nhân ông. Nhưng sau đó Trump lại quả quyết: “Nạn dịch sẽ biến mất vào một ngày nào đó như một phép lạ và virus sẽ bị ngăn chặn, trễ nhất vào tháng 4 vì nhiệt độ gia tăng sẽ giết virus và chấm dứt nạn dịch Covid-19“.

Những phát ngôn của Trump đã làm nhân dân thế giới kinh ngạc về kiến thức của vị Tổng thống, lãnh đạo một quốc gia đứng đầu toàn cầu trong lãnh vực khoa học. Để che đậy những sai lầm trong việc xử lý cuộc khủng hoảng, Trump và đảng Cộng hòa đã đổ trách nhiệm cho Đảng Dân chủ, Liên minh Âu châu, Tổ chức Y tế Thế giới và giới chuyên khoa y học.

Kể từ tháng 4, Trump phát động chiến dịch đổ lỗi cho Trung Quốc về đại dịch COVID-19 tại Mỹ. Trump gán SARS-CoV-2 những cái tên như “virus Trung Quốc” hay “kung flu”. Nhưng những thủ thuật tuyên truyền đã không làm công chúng Mỹ giảm mất sự quan tâm vào cách chính quyền Trump xử lý đại dịch, thay vì đòi hỏi Bắc Kinh phải chịu trách nhiệm.

Mỹ hiện tại là quốc gia có số người bị nhiễm và tử vong vì virus corona nhiều nhất thế giới. Theo thống kê của WorldOmeters, tính đến hôm nay, nước Mỹ có gần 6,5 triệu người bị nhiễm và hơn 193.000 người tử vong.

Thành quả an ninh, đối ngoại

Tư tưởng chủ đạo Nước Mỹ trước hết (America First) đặt quyền lợi đất nước trước nhất. Trump nhận xét việc can dự quân sự ở nước ngoài vì nhân đạo, tự do dân chủ hay lật đổ độc tài là chuyện xa vời so với quyền lợi và nỗi lo trong cuộc sống của dân Mỹ, nên các quyết định trong chính sách an ninh đối ngoại chỉ dựa vào những tính toán kinh tế, tài chính và chiến thuật.

Trump xem chính sách an ninh, đối ngoại của Obama và Clinton là một “thảm họa” và đã xét lại (reset) mọi thỏa thuận quốc tế mà chính quyền Obama ký kết, bất chấp hậu quả: Hủy bỏ thỏa ước nguyên tử với Iran, rút khỏi Hiệp uớc Vũ khí Nguyên tử Tầm trung đã ký kết với Nga (INF), bãi bỏ Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) và Hiệp định đối tác thương mại và đầu tư xuyên Đại Tây Dương (TTIP), thay thế Hiệp định thương mại tự do Bắc Mỹ với Mexico và Canada (NAFTA) bằng một hiệp định mới (USMCA), rút khỏi thỏa ước bảo vệ khí hậu Paris…

Về mặt an ninh chiến lược, Trump hòa hoãn với Bắc Hàn và Nga Xô, chuyển Toà Đại sứ Mỹ từ Tel Aviv đến Jerusalem, tăng cường quan hệ mọi mặt với Ấn Độ, một đầu tàu phát triển mới ở Á châu, giúp Ấn trở thành lực lượng đối trọng chống Trung Cộng ở Ấn Độ Dương.

Trump chủ trương giới hạn sự tham gia quân sự của Mỹ ở nước ngoài và đòi hỏi đồng minh phải phải có “nghĩa vụ“ đóng góp nhiều hơn. Trump chỉ trích NATO, một liên minh quân sự bắc Đại Tây Dương được thành lập vào năm 1949 và đã hoạt động hữu hiệu chống cộng sản trong thời chiến tranh lạnh, là một cơ cấu “lỗi thời”. Nhưng sau những phản đối của Âu châu, Trump đã rút lại lời chỉ trích và ca ngợi NATO là “Thành trì hòa bình và an ninh quốc tế”.

Trump hãnh diện cho biết, các thành viên NATO đã đáp ứng yêu sách của Mỹ trả thêm mỗi năm 130 tỷ USD. Công bố của Trump không đúng sự thật vì tổng số tiền này do các quốc gia thành viên đã thoả thuận thanh toán từ năm 2016 đến cuối năm 2020, chứ không phài tiền trả mỗi năm.

Tại Á châu, Tổng thống Trump yêu cầu Nam Hàn tăng mức đóng góp quân sự từ 890 triệu USD lên 4,7 tỷ USD – một mức tăng gần 500%. Chính quyền Tổng thống Moon Jae-in dĩ nhiên từ chối yêu cầu này, bất chấp Mỹ đe dọa rút 28.500 binh sĩ đang trấn đóng ở Nam Hàn. Tại Nhật, Mỹ kêu gọi Tokyo tăng gấp bốn lần chi phí hàng năm cho lực lượng Mỹ đóng tại nước này, từ 2 tỷ USD lên 8 tỷ USD. Một yêu cầu mà giới chức Nhật Bản cho rằng “không thực tế”.

Theo quan điểm của chính quyền Trump, các thiết chế do chính Mỹ lập ra trước kia như Liên Hiệp Quốc, Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), Ngân hàng Thế giới (WB), Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) nay không còn phù hợp với “lợi ích“ của Mỹ, nên Mỹ đòi hỏi phải cải cách cơ cấu, nếu không Mỹ sẽ rút lui. Đến nay Mỹ đã rời khỏi Hội đồng Nhân quyền Liên Hiệp quốc và Tổ chức Y tế Thế giới.

Cuộc chiến thương mại chống Trung Cộng

Trump chỉ trích Trung Cộng là một cường quốc tồi bại ở Á châu đã ăn cắp việc làm, công nghệ kỹ thuật của người Mỹ và bịp bợm tỷ giả tiền tệ. Trump khởi động cuộc chiến thương mại vì tin rằng đây là lĩnh vực Trung Cộng dễ tổn thương nhất do cán cân thương mại hai bên quá chênh lệch. Trump muốn thu hẹp thâm hụt thương mại với nước ngoài thông qua thuế trừng phạt đối với hàng nhập khẩu, đặc biệt hàng Trung Cộng. Mặc dù các biện pháp áp thuế ở nhiều mức độ trừng phạt đối với hàng nhập khẩu, nhưng thâm hụt hàng năm vẫn gia tăng. Điều này đi ngược lại mục tiêu của Trump là thúc đẩy nền kinh tế trong nước trở nên độc lập hơn với Trung Cộng.

Mỹ nhập cảng hàng của Trung Cộng, từ 462.4 tỷ USD vào 2016, lên đến 505.2 tỷ vào 2017 và 539.7 tỷ vào 2018 và số nhập siêu của Mỹ tăng từ 346.8 tỷ lên đến 375.4 tỷ và 419.5 tỷ trong ba năm.

Theo một nghiên cứu mới được Fed New York công bố, cuộc chiến thương mại với Trung Cộng đã thổi bay 1.700 tỷ USD giá trị vốn hóa của các doanh nghiệp Mỹ, khiến tốc độ tăng trưởng đầu tư của các doanh nghiệp Mỹ suy giảm gần 2% tính đến cuối năm nay. Các doanh nghiệp Mỹ phải gánh chịu phần lớn chi phí tăng lên do thuế nhập khẩu tăng, và những công ty xuất khẩu sang Trung Quốc cũng bị sụt giảm lợi nhuận vì thuế trả đũa từ phía Trung Cộng.

Mỹ và Trung Cộng hồi tháng Giêng đạt được thỏa thuận thương mại giai đoạn 1 để hạ nhiệt cuộc chiến thương mại. Cụ thể, Mỹ ngừng kế hoạch đánh thuế lên 155 tỉ USD hàng hóa Trung Cộng và giảm thuế suất đối với 120 tỉ USD hàng hóa Trung Cộng từ 15% xuống còn 7,5%. Bên cạnh đó, Mỹ vẫn giữ nguyên mức thuế 25% đối với 370 tỉ USD hàng hóa khác của Trung Cộng. Đổi lại, Trung Cộng cam kết mua thêm ít nhất 200 tỉ USD hàng hóa và dịch vụ của Mỹ trong 2 năm. Trong số này có khoảng 40 tỉ USD nông sản.

Vấn nạn bang giao Hoa-Mỹ sẽ không dễ gì giải quyết, khi Trung Cộng vẫn còn đạt mức độ xuất siêu qua Mỹ mỗi năm hàng trăm tỷ USD, cũng như tiếp tục theo đuổi mộng bá quyền ngự trị thế giới.

Tình hình Biển Đông căng thẳng trong nhiệm kỳ của Trump. Mỹ đã gửi Hàng không Mẫu hạm và tuần dương hạm tới tuần tra ở Biển Đông nhằm bảo đảm sự tự do hàng hải, cũng như phản ứng trước các hành động bành trướng của Trung Cộng trong khu vực tranh chấp.

Các phát biểu cường đìệu chống Trung Cộng của các quan chức cấp cao của chính quyền Trump trong những tháng cuối nhiệm kỳ của Trump đã không được các quốc gia đồng minh ờ Âu châu và Á châu nhiệt thành hỗ trợ. Các thành viên trong Hiệp hội ASEAN không quên Trump vào ngày đầu nhậm chức Tổng thống đã dẹp bỏ Hiệp định TPP và chiến lược chuyển trục về Á châu của Tổng thống tiền nhiệm Obama, mà không hề đưa ra một chiến lược thay thế.

Bất ổn xả hội vì phân biệt chủng tộc và bạo lực cảnh sát

Dưới thời Bill Clinton, số lượng tội phạm bạo lực đã giảm mạnh ở Mỹ. Trong hai năm đầu của chính quyền Trump, các tội ác bạo lực nghiêm trọng đã tăng trở lại, đặc biệt là các vụ phạm pháp và cưỡng hiếp. Chỉ trong năm 2018, đã có 700.000 vụ cưỡng hiếp, 600.000 vụ cướp bóc và gây thương tích 1,1 triệu người. Đây là mức cao nhất kể từ năm 1993.

Việc phụ nữ ngày càng trở thành nạn nhân của các vụ tấn công tình dục xảy ra trong nhiệm kỳ của một Tổng thống có nhiều tai tiếng về lạm dụng và phát ngôn khiếm nhã đối với phụ nữ, đã làm dư luận chú ý tới nhiều tài liệu và hình ảnh cũ về Trump tái xuất hiện trong chiến dịch bầu cử.

Năm 2018 Trump đã thay đổi các quy định xét xử về bạo lực trong gia đình. Kiện tụng bây giờ trở nên khó khăn hơn cho những nạn nhân muốn được bảo vệ và công nhận tại tòa án. Trump ủng hộ việc xét nghiêm ngặt quyền phá thai.

Quyền sở hữu vũ khí được Trump và đảng Cộng hòa hỗ trợ chính trị nhiều hơn quyền của phụ nữ. Súng vẫn tương đối dễ kiếm. Sát nhân bằng súng xảy ra hết lần này đến lần khác ở Mỹ, kể cả trong trường học.

Kể từ khi Donald Trump nhậm chức, số lượng “xả súng hàng loạt” với vũ khí mua hợp pháp, thường là với súng ngắn bán tự động đã tăng lên. Vào năm 2017, 58 người đã thiệt mạng và 546 người bị thương trong vụ thảm sát ở Las Vegas. Sau các vụ thảm sát ở El Paso (Texas), Dayton (Ohio) vào năm 2019, Trump hứa sẽ áp dụng luật vũ khí mới.

Cái chết của George Floyd, một người đàn ông Mỹ gốc Phi vào ngày 25.5.2020 tại thành phố Minneapolis (Minnesota) thật kinh hoàng. Các cuộc biểu tình chống bạo lực cảnh sát và phân biệt chủng tộc đã bùng nổ khắp Mỹ và là lần đầu tiên trong lịch sử Hợp Chúng quốc, nhân dân Mỹ thuộc nhiều màu da khác nhau đã đoàn kết lại để biểu lộ sự bất bình về nạn phân biệt chủng tộc. Không chỉ Mỹ, các cuộc biểu tình cũng lan rộng đến nhiều nước, từ Nam Mỹ đến châu Phi, từ châu Âu đến Đông Nam Á và từ Mexico đến Canada. Các cuộc phản kháng ủng hộ phong trào Black Lives Matter (Mạng sống người da đen cũng đáng giá), phần lớn diễn ra ôn hòa dù có xảy ra bạo động ở một vài thành phố.

Thay vì kêu gọi hòa giải, Trump lại có những phát ngôn như “thêm dầu vào lửa“. Trump vu khống những người phản kháng là quân bạo loạn, biện hộ bạo lực cảnh sát và đe doạ dùng quân đội trấn áp biểu tình. Tuy nhiên, Bộ Quốc phòng lên tiếng phản đối việc Trump điều động quân đội nhằm dập tắt tình trạng bất ổn xã hội. Hàng loạt cựu lãnh đạo quân đội và cựu bộ trưởng quốc phòng cũng lên tiếng ủng hộ quan điểm của Ngũ Giác Đài.

Ngày 23.8, Jacob Blake, một thanh niên da đen, 29 tuổi bị cảnh sát bắn sau lưng trọng thương tại Kenosha (Wisconsin). Trump không hề nhắc đến những nạn nhân da đen bị gíết, nhưng lại vinh danh Aaron Jay Danielson, 39 tuổi, một thành viên da trắng vũ trang của tổ chức “Patriot Prayer” hỗ trợ Trump bị chết trong vụ xô sát ngày 31.8 tại Portland (Oregon) là “liệt sĩ“.

Bất bình đẳng chủng tộc luôn là thách thức lớn nhất đối với nước Mỹ. Giáo sư xã hội học của đại học Harvard, Orlando Patterson đã nhận xét trong một tiểu luận “The Long Reach of Racism in the U.S.“ trên báo Wall Street Journal ngày 5.6.2020 “dù đã có nhiều tiến bộ trong hai thế kỷ qua, khai trừ và bất công đối với nhiều người da đen vẫn còn là một thực tại“.

Một Tổng thống có nhiều cá tính kỳ lạ

Theo báo Washington Post, từ tháng 1.2017 tới nay, Tổng thống Trump đã nói dối hoặc cố tình công bố nhiều sự kiện không đúng sự thật. Trump thường vu khống báo chí, truyền thông là “kẻ thù nhân dân“. Những thông tin, tin tức mà ông không muốn nghe hoặc đọc, bị ông kết án là tin giả “Fake News“.

Trump sở hữu 16 sân golf ở Hoa Kỳ, châu Âu và Trung Đông. Trong chiến dịch tranh cử, Trump đã chỉ trích Obama thường xuyên đi đánh golf thay vì ngồi làm việc trong Toà Bạch Ốc, rằng bản thân ông, nếu trở thành Tổng thống, ông sẽ “không có thời gian để chơi golf”. Nhưng thực tế chứng minh ngược lại. Tính đến ngày 10.1.2020 sau 155 tuần kể từ ngày nhậm chức, Trump đã đến sân golf 242 lần, còn Obama chỉ có 92 lần. Giới truyền thông nhiều lần tường thuật, Trump đã phủ nhận, chối cãi không biết hoặc chưa được đọc các báo cáo quan trọng của các cơ quan tình báo và cố vấn an ninh vì Trump dùng quá nhiều thời giờ cho thú viết tin trên mạng Twitter và đi chơi golf.

Mức độ tín nhiệm Trump

Trong cuộc bầu cử năm 2016, đa số cử tri đã không bỏ phiếu cho ứng viên Cộng hòa Donald Trump. Ứng viên Dân chủ Hillary Clinton nhận được trên ba triệu phiếu nhiều hơn. Nhưng Trump đã giành chiến thắng nhờ hệ thống bầu thông qua Hội đồng đại cử tri (Electoral College).

Theo các dữ liệu của viện thăm dò dư luận Gallup, Tổng thống Trump không được đa số dân chúng tín nhiệm so với hai người tiền nhiệm là Bush và Obama.

Bush nhận dược mức tín nhiệm 57% (ngày 9.2.2001) sau 20 ngày khởi đầu nhiệm kỳ và 49% (ngày 3.1.2005) sau 1444 ngày tại chức.

Obama có mức độ được lòng dân 66% (ngày 26.1.2009) sau 6 ngày tại chức và 50% (ngày 14.1.2013) sau 1445 ngày cầm quyển.

Trump bắt đầu nhậm chức với 45% (ngày 20.1.2017) rồi giảm xuống 43% (ngày 5.1.2020) sau 1049 ngày tại chức. Nay chỉ còn ở mức dưới 40%.

Kể từ khi làm Tổng Thống, Trump chưa bao giờ nhận được mức ủng hộ vượt quá 50%. Ngay ở thời điểm ngày 1.2.2020, khi nền kinh tế khởi sắc, thị trường chứng khoán tăng mạnh và tỷ lệ thất nghiệp thấp, Trump vẫn không được đa số dân chúng hậu thuẫn.

Tham dự cuộc bầu cử Tổng thống ngày 3.11.2020, cử tri Mỹ sẽ có liên danh Cộng hòa Donald Trump – Mike Pence và Liên danh Dân Chủ Joe Biden – Kamala Harris. Nhiều cuộc thăm dò dư luận của các cơ quan truyền thông đều tiên đoán, Liên danh Dân chủ Biden – Harris sẽ thắng cử.

– NYT Upshot/ Siena College poll, ngày 22.6: Donald Trump 36% – Joe Biden 50%

– ABC News/Washington Post poll, ngày 19.7: Donald Trump 40% – Joe Biden 55%

– CNN poll, ngày 17.8: Donald Trump 42% – Joe Biden 51%

– Báo quân đội “Military Times“ cũng công bố kết quả thăm dò ý kiến. Theo đó 37% binh sĩ sẽ bầu Trump, nhưng 41% muốn Biden là vị tân Tổng tư lệnh của quân đội. Trump sẽ chấp nhận phán quyết của cử tri?

Nếu dựa vào hiện trạng kinh tế, chính trị và xã hội, cũng như kết quả của các cuộc thăm dò ý dân, đả̉ng Dân Chủ sẽ thắng trong cuộc bầu cử (Tổng thống, Lưỡng viện và thống đốc tiểu bang…) vào tháng 11.2020.

Tuy nhiên chiến thắng của Biden và Harris có thể gặp trở ngại vì hai lý do:

– Ứng cử viên tổng thống nhận được nhiều phiếu phổ thông của cử tri, chưa hẳn đã thắng cử vì Tổng thống không được nhân dân bầu trực tiếp mà do Hội đồng đại cử tri (Electoral College) bầu. Trong cuộc bầu cử năm 2016, ứng viên Dân chủ Hillary Clinton không nhân được đa số phiếu trong Electoral College dù đã chiếm nhiều phiếu cử tri hơn ứng viên Cộng hòa Donald Trump.

– Quyết định thắng thua có thể bị thay đổi qua các thủ thuật chính trị. Hai thí dụ trong quá khứ:

– Ứng viên thắng cử nhờ quyết định của Uỷ ban bầu cử. Ứng viên Cộng hòa Rutherford B. Hayes và Ứng viên dân chủ Samuel J.Tilden đã đổ lỗi gian lận bầu cử cho nhau trong cuộc bầu cử năm 1876 và cả hai đều cho rằng mình có bằng chứng thắng cử. Vì kết quả không rõ ràng, một Ủy ban bầu cử gồm 15 thành viên Thượng nghị sĩ, Hạ nghị sĩ và Thẩm phán Tối cao pháp viện được lập ra mà đa số thuộc đảng Cộng Hoà. Ủy ban sau đó đã quyết định Ứng viên cộng hòa Hayes thắng.

– Ứng viên thắng cử nhờ đa số phiếu trong Tối cao Pháp viện. Ứng viên Cộng hòa George W. Bush đã thắng nhờ phán quyết của Tối cao Pháp viện trong cuộc bầu năm 2000.

Hai sự kiện này đang tạo ra nỗi lo trong dư luận, Trump luôn quả quyết sẽ có bầu cử gian lận nếu ông thua. Đây là cớ để Trump kiện cáo lên Tối cao Pháp viện. Hiện tại, Tối cao Pháp viện có 9 thành viên, phe Cộng hòa có 5 thẩm phán trong khi dân Chủ chỉ có 4.

Cuộc bầu cử cuối cùng sẽ diễn tiến tốt đẹp trong trường hợp Đảng Dân chủ đại thắng với tỷ lệ cao không phủ nhận đươc. Nếu không, công luận sẽ chứng kiến kịch bản do Trump làm đạo diễn.

Thay lời kết

Trong một bức thư ngỏ gửi cử tri Mỹ, được tổ chức Defending Democracy Together (Cùng Nhau Bảo Vệ Nền Dân Chủ), một tổ chức bảo thủ của những người thuộc đảng Cộng Hòa, công bố ngày 20.8.2020, hơn 70 cựu quan chức an ninh quốc gia, từng phục vụ trong chính quyền của các Tổng thống Ronald Reagan, George H.W. Bush, George W. Bush, và Donald Trump, hoặc với tư cách là thành viên Đảng Cộng hòa trong Quốc hội, đã đưa ra những nhận xét phê phán đường lối chính trị của Donald Trump trong gần bốn năm qua.

Theo họ, Trump không đủ tư cách và năng lực để lãnh đạo quốc gia. Các nhân sĩ này kết án Donald Trump đã làm đất nước thất bại và làm tổn hại nghiêm trọng đến vai trò lãnh đạo thế giới của Mỹ, đồng thời kêu gọi cử tri Mỹ nên bầu cho cựu Phó Tổng thống Joe Biden làm Tổng thống kế tiếp.

Tình trạng phân hoá chính trị, cách biệt giàu nghèo, chủng tộc, nông thôn – thành thị trong những năm cầm quyền của Trump đã trở nên nghiêm trọng. Nước Mỹ ngày nay cần phải cải cách với một tân tổng thống có phẩm chất lãnh đạo để canh tân quốc gia và đoàn kết nhân dân thuộc mọi thành phần, không phân biệt chủng tộc, tôn giáo và giai cấp.

READ MORE
Đăng ký: Nhận xét (Atom)