Thứ Hai, 7 tháng 9, 2020
no image

 Vũ Ngọc Yên

7-9-2020

Làn sóng dân túy chống toàn cầu hóa và di dân tị nạn đã tạo cơ hội cho Donald Trump thắng cuộc bầu cử Tổng thống năm 2016. Sự khởi đầu nhiệm kỳ của vị Tổng thống Cộng Hoà thứ 45 đánh dấu một kỷ nguyên mới trong lịch sử nước Mỹ mà nhân dân Mỹ và thế giới cảm nhận được những hậu quả của những năm cầm quyền của một doanh nhân điạ ốc thiếu kinh nghiệm chính trị, lãnh đạo một siêu cường mạnh nhất thế giới.

Trump hứa hẹn rất nhiều trong cuộc tranh cử và đến nay Trump còn giữ lời được bao nhiêu? Gần bốn năm qua, những gì đã làm thay đổi xã hội Mỹ? Trump có cơ hội tái thắng trong cụộc bầu cử tổng thống sắp diễn ra vào ngày 3.11.2020 không?

Bức tường biên giới và di dân

Trong cuộc tranh cử, Trump hứa sẽ xây một bức tường dọc theo biên giới Mỹ – Mexico dài 3200 cây số để giảm lượng di dân bất hợp pháp và ông nhiều lần quả quyết, Mexico sẽ thanh toán tiền xây tường. Bộ Nội an Mỹ cho biết đến thời điểm hiện tại, đã xây được 480 cây số, tương đương 15% chiều dài tường và chính quyền Mexico đã bác bỏ yêu cầu đảm nhận chi phí. Tổng thống Trump hứa tới năm 2021 sẽ hòan thành 800 cây số.

Trump không phân biệt các vấn đề di dân, phạm pháp và khủng bố. Đối với Trump di dân là “mẹ đẻ của mọi vấn đề”. Chính sách di dân được thực thi không nhân nhượng bằng các biện pháp trục xuất và giới hạn nhập cảnh. Cách hành xử thô bạo chống di dân và miệt thị người nhập cư đã gặp sự chống đối của các chính quyền tiểu bang, toà án và dân chúng… Trong diễn văn nhậm chức, Trump hứa sẽ tu sửa hạ tầng cơ sở (đường xá, cầu cống và phi trường) để tạo thêm việc làm. Nhưng đến nay, kế hoạch hạ tầng cơ sở dự kiến tổn phí 1500 tỉ vẫn chưa khởi động.

Phát triển kinh tế và việc làm

Về kinh tế, chính quyền Trump đã thông qua một loạt biện pháp chính như: Giảm thuế doanh nghiệp từ 35% xuống còn 21%; giảm thuế thu nhập cá nhân; Gây áp lực bằng hình thức thuế quan để ép các công ty Mỹ và công ty nước ngoài chuyển dây chuyền sản xuất, công nghệ hoặc mở nhà máy trên đất Mỹ.

Donald Trump rất hãnh diện về những thành tích kinh tế đạt được hơn ba năm cầm quyền. Ông từng hứa sẽ đưa mức tăng trưởng kinh tế mỗi năm lên 6%. Nhưng thực tế, mức phát triển chưa đạt được 3%. Tỷ lệ thất nghiệp giảm từ 4,8% vào cuối năm 2016 lúc Tổng thống Obam từ nhiệm xuống còn 3,5%.

Lời kêu gọi các đại công ty đang kinh doanh ở ngoại quốc trở về nước không thực tế, không được ủng hộ. Thậm chí có những công ty như Harley-Davidson sản xuất xe motor đã phải quyết định di chuyển các xưởng sản xuất ra khỏi Mỹ vì lương nhân công và thuế nhập cảng ở Mỹ quá cao.

Kể từ thời George W. Bush (Cộng hòa), nợ công của Mỹ đã tăng lên nhanh chóng. Nhưng dưới chính quyền Trump (Cộng hòa), nợ còn tăng nhanh hơn trước. Chương trình giảm thuế nhằm kích họat kinh tế đã đưa tổng số nợ công lên 23.2000 tỷ USD (số liệu ngày 1.1.2020) và sẽ tiếp tục tăng trên 25.000 tỷ USD vào cuối năm 2020.

Tính đến năm 2020, ngân sách nhà nước bội chi 3700 tỷ USD, tăng gần 4 lần so với năm ngoái. Trong khi cắt giảm ngân sách ở các lãnh vực giáo dục, xã hội, y tế và môi sinh, thì chi tiêu quốc phòng gia tăng khủng khiếp. Theo ước tính chính thức là 738 tỷ USD cho năm 2020.

Từ tháng 2.2020, đại dịch corona bộc phát, làm thay đổi toàn bộ tình hình chính trị và kinh tế nước Mỹ.

Tỷ lệ thất nghiệp tháng 2.2020 ở mức 3,5%, nhưng đến tháng 7 đã tăng lên trên 10% và tính đến tháng 8 vẫn còn 27 triệu người nhận trợ cấp thất nghiệp.

Tổng sản lượng nội điạ (GDP), theo ước tính của Quỹ Tiền tệ Quốc tế, tới cuối năm nay sẽ giảm 5,9%.

Năng lực xử lý đại dịch corona

Ngay khi dịch corona lan rộng trên toàn nước, Tổng thống Trump đã phát biểu “cơn dịch này là HOAX“, tin thất thiệt do Đảng Dân chủ tung ra để hại cá nhân ông. Nhưng sau đó Trump lại quả quyết: “Nạn dịch sẽ biến mất vào một ngày nào đó như một phép lạ và virus sẽ bị ngăn chặn, trễ nhất vào tháng 4 vì nhiệt độ gia tăng sẽ giết virus và chấm dứt nạn dịch Covid-19“.

Những phát ngôn của Trump đã làm nhân dân thế giới kinh ngạc về kiến thức của vị Tổng thống, lãnh đạo một quốc gia đứng đầu toàn cầu trong lãnh vực khoa học. Để che đậy những sai lầm trong việc xử lý cuộc khủng hoảng, Trump và đảng Cộng hòa đã đổ trách nhiệm cho Đảng Dân chủ, Liên minh Âu châu, Tổ chức Y tế Thế giới và giới chuyên khoa y học.

Kể từ tháng 4, Trump phát động chiến dịch đổ lỗi cho Trung Quốc về đại dịch COVID-19 tại Mỹ. Trump gán SARS-CoV-2 những cái tên như “virus Trung Quốc” hay “kung flu”. Nhưng những thủ thuật tuyên truyền đã không làm công chúng Mỹ giảm mất sự quan tâm vào cách chính quyền Trump xử lý đại dịch, thay vì đòi hỏi Bắc Kinh phải chịu trách nhiệm.

Mỹ hiện tại là quốc gia có số người bị nhiễm và tử vong vì virus corona nhiều nhất thế giới. Theo thống kê của WorldOmeters, tính đến hôm nay, nước Mỹ có gần 6,5 triệu người bị nhiễm và hơn 193.000 người tử vong.

Thành quả an ninh, đối ngoại

Tư tưởng chủ đạo Nước Mỹ trước hết (America First) đặt quyền lợi đất nước trước nhất. Trump nhận xét việc can dự quân sự ở nước ngoài vì nhân đạo, tự do dân chủ hay lật đổ độc tài là chuyện xa vời so với quyền lợi và nỗi lo trong cuộc sống của dân Mỹ, nên các quyết định trong chính sách an ninh đối ngoại chỉ dựa vào những tính toán kinh tế, tài chính và chiến thuật.

Trump xem chính sách an ninh, đối ngoại của Obama và Clinton là một “thảm họa” và đã xét lại (reset) mọi thỏa thuận quốc tế mà chính quyền Obama ký kết, bất chấp hậu quả: Hủy bỏ thỏa ước nguyên tử với Iran, rút khỏi Hiệp uớc Vũ khí Nguyên tử Tầm trung đã ký kết với Nga (INF), bãi bỏ Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) và Hiệp định đối tác thương mại và đầu tư xuyên Đại Tây Dương (TTIP), thay thế Hiệp định thương mại tự do Bắc Mỹ với Mexico và Canada (NAFTA) bằng một hiệp định mới (USMCA), rút khỏi thỏa ước bảo vệ khí hậu Paris…

Về mặt an ninh chiến lược, Trump hòa hoãn với Bắc Hàn và Nga Xô, chuyển Toà Đại sứ Mỹ từ Tel Aviv đến Jerusalem, tăng cường quan hệ mọi mặt với Ấn Độ, một đầu tàu phát triển mới ở Á châu, giúp Ấn trở thành lực lượng đối trọng chống Trung Cộng ở Ấn Độ Dương.

Trump chủ trương giới hạn sự tham gia quân sự của Mỹ ở nước ngoài và đòi hỏi đồng minh phải phải có “nghĩa vụ“ đóng góp nhiều hơn. Trump chỉ trích NATO, một liên minh quân sự bắc Đại Tây Dương được thành lập vào năm 1949 và đã hoạt động hữu hiệu chống cộng sản trong thời chiến tranh lạnh, là một cơ cấu “lỗi thời”. Nhưng sau những phản đối của Âu châu, Trump đã rút lại lời chỉ trích và ca ngợi NATO là “Thành trì hòa bình và an ninh quốc tế”.

Trump hãnh diện cho biết, các thành viên NATO đã đáp ứng yêu sách của Mỹ trả thêm mỗi năm 130 tỷ USD. Công bố của Trump không đúng sự thật vì tổng số tiền này do các quốc gia thành viên đã thoả thuận thanh toán từ năm 2016 đến cuối năm 2020, chứ không phài tiền trả mỗi năm.

Tại Á châu, Tổng thống Trump yêu cầu Nam Hàn tăng mức đóng góp quân sự từ 890 triệu USD lên 4,7 tỷ USD – một mức tăng gần 500%. Chính quyền Tổng thống Moon Jae-in dĩ nhiên từ chối yêu cầu này, bất chấp Mỹ đe dọa rút 28.500 binh sĩ đang trấn đóng ở Nam Hàn. Tại Nhật, Mỹ kêu gọi Tokyo tăng gấp bốn lần chi phí hàng năm cho lực lượng Mỹ đóng tại nước này, từ 2 tỷ USD lên 8 tỷ USD. Một yêu cầu mà giới chức Nhật Bản cho rằng “không thực tế”.

Theo quan điểm của chính quyền Trump, các thiết chế do chính Mỹ lập ra trước kia như Liên Hiệp Quốc, Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), Ngân hàng Thế giới (WB), Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) nay không còn phù hợp với “lợi ích“ của Mỹ, nên Mỹ đòi hỏi phải cải cách cơ cấu, nếu không Mỹ sẽ rút lui. Đến nay Mỹ đã rời khỏi Hội đồng Nhân quyền Liên Hiệp quốc và Tổ chức Y tế Thế giới.

Cuộc chiến thương mại chống Trung Cộng

Trump chỉ trích Trung Cộng là một cường quốc tồi bại ở Á châu đã ăn cắp việc làm, công nghệ kỹ thuật của người Mỹ và bịp bợm tỷ giả tiền tệ. Trump khởi động cuộc chiến thương mại vì tin rằng đây là lĩnh vực Trung Cộng dễ tổn thương nhất do cán cân thương mại hai bên quá chênh lệch. Trump muốn thu hẹp thâm hụt thương mại với nước ngoài thông qua thuế trừng phạt đối với hàng nhập khẩu, đặc biệt hàng Trung Cộng. Mặc dù các biện pháp áp thuế ở nhiều mức độ trừng phạt đối với hàng nhập khẩu, nhưng thâm hụt hàng năm vẫn gia tăng. Điều này đi ngược lại mục tiêu của Trump là thúc đẩy nền kinh tế trong nước trở nên độc lập hơn với Trung Cộng.

Mỹ nhập cảng hàng của Trung Cộng, từ 462.4 tỷ USD vào 2016, lên đến 505.2 tỷ vào 2017 và 539.7 tỷ vào 2018 và số nhập siêu của Mỹ tăng từ 346.8 tỷ lên đến 375.4 tỷ và 419.5 tỷ trong ba năm.

Theo một nghiên cứu mới được Fed New York công bố, cuộc chiến thương mại với Trung Cộng đã thổi bay 1.700 tỷ USD giá trị vốn hóa của các doanh nghiệp Mỹ, khiến tốc độ tăng trưởng đầu tư của các doanh nghiệp Mỹ suy giảm gần 2% tính đến cuối năm nay. Các doanh nghiệp Mỹ phải gánh chịu phần lớn chi phí tăng lên do thuế nhập khẩu tăng, và những công ty xuất khẩu sang Trung Quốc cũng bị sụt giảm lợi nhuận vì thuế trả đũa từ phía Trung Cộng.

Mỹ và Trung Cộng hồi tháng Giêng đạt được thỏa thuận thương mại giai đoạn 1 để hạ nhiệt cuộc chiến thương mại. Cụ thể, Mỹ ngừng kế hoạch đánh thuế lên 155 tỉ USD hàng hóa Trung Cộng và giảm thuế suất đối với 120 tỉ USD hàng hóa Trung Cộng từ 15% xuống còn 7,5%. Bên cạnh đó, Mỹ vẫn giữ nguyên mức thuế 25% đối với 370 tỉ USD hàng hóa khác của Trung Cộng. Đổi lại, Trung Cộng cam kết mua thêm ít nhất 200 tỉ USD hàng hóa và dịch vụ của Mỹ trong 2 năm. Trong số này có khoảng 40 tỉ USD nông sản.

Vấn nạn bang giao Hoa-Mỹ sẽ không dễ gì giải quyết, khi Trung Cộng vẫn còn đạt mức độ xuất siêu qua Mỹ mỗi năm hàng trăm tỷ USD, cũng như tiếp tục theo đuổi mộng bá quyền ngự trị thế giới.

Tình hình Biển Đông căng thẳng trong nhiệm kỳ của Trump. Mỹ đã gửi Hàng không Mẫu hạm và tuần dương hạm tới tuần tra ở Biển Đông nhằm bảo đảm sự tự do hàng hải, cũng như phản ứng trước các hành động bành trướng của Trung Cộng trong khu vực tranh chấp.

Các phát biểu cường đìệu chống Trung Cộng của các quan chức cấp cao của chính quyền Trump trong những tháng cuối nhiệm kỳ của Trump đã không được các quốc gia đồng minh ờ Âu châu và Á châu nhiệt thành hỗ trợ. Các thành viên trong Hiệp hội ASEAN không quên Trump vào ngày đầu nhậm chức Tổng thống đã dẹp bỏ Hiệp định TPP và chiến lược chuyển trục về Á châu của Tổng thống tiền nhiệm Obama, mà không hề đưa ra một chiến lược thay thế.

Bất ổn xả hội vì phân biệt chủng tộc và bạo lực cảnh sát

Dưới thời Bill Clinton, số lượng tội phạm bạo lực đã giảm mạnh ở Mỹ. Trong hai năm đầu của chính quyền Trump, các tội ác bạo lực nghiêm trọng đã tăng trở lại, đặc biệt là các vụ phạm pháp và cưỡng hiếp. Chỉ trong năm 2018, đã có 700.000 vụ cưỡng hiếp, 600.000 vụ cướp bóc và gây thương tích 1,1 triệu người. Đây là mức cao nhất kể từ năm 1993.

Việc phụ nữ ngày càng trở thành nạn nhân của các vụ tấn công tình dục xảy ra trong nhiệm kỳ của một Tổng thống có nhiều tai tiếng về lạm dụng và phát ngôn khiếm nhã đối với phụ nữ, đã làm dư luận chú ý tới nhiều tài liệu và hình ảnh cũ về Trump tái xuất hiện trong chiến dịch bầu cử.

Năm 2018 Trump đã thay đổi các quy định xét xử về bạo lực trong gia đình. Kiện tụng bây giờ trở nên khó khăn hơn cho những nạn nhân muốn được bảo vệ và công nhận tại tòa án. Trump ủng hộ việc xét nghiêm ngặt quyền phá thai.

Quyền sở hữu vũ khí được Trump và đảng Cộng hòa hỗ trợ chính trị nhiều hơn quyền của phụ nữ. Súng vẫn tương đối dễ kiếm. Sát nhân bằng súng xảy ra hết lần này đến lần khác ở Mỹ, kể cả trong trường học.

Kể từ khi Donald Trump nhậm chức, số lượng “xả súng hàng loạt” với vũ khí mua hợp pháp, thường là với súng ngắn bán tự động đã tăng lên. Vào năm 2017, 58 người đã thiệt mạng và 546 người bị thương trong vụ thảm sát ở Las Vegas. Sau các vụ thảm sát ở El Paso (Texas), Dayton (Ohio) vào năm 2019, Trump hứa sẽ áp dụng luật vũ khí mới.

Cái chết của George Floyd, một người đàn ông Mỹ gốc Phi vào ngày 25.5.2020 tại thành phố Minneapolis (Minnesota) thật kinh hoàng. Các cuộc biểu tình chống bạo lực cảnh sát và phân biệt chủng tộc đã bùng nổ khắp Mỹ và là lần đầu tiên trong lịch sử Hợp Chúng quốc, nhân dân Mỹ thuộc nhiều màu da khác nhau đã đoàn kết lại để biểu lộ sự bất bình về nạn phân biệt chủng tộc. Không chỉ Mỹ, các cuộc biểu tình cũng lan rộng đến nhiều nước, từ Nam Mỹ đến châu Phi, từ châu Âu đến Đông Nam Á và từ Mexico đến Canada. Các cuộc phản kháng ủng hộ phong trào Black Lives Matter (Mạng sống người da đen cũng đáng giá), phần lớn diễn ra ôn hòa dù có xảy ra bạo động ở một vài thành phố.

Thay vì kêu gọi hòa giải, Trump lại có những phát ngôn như “thêm dầu vào lửa“. Trump vu khống những người phản kháng là quân bạo loạn, biện hộ bạo lực cảnh sát và đe doạ dùng quân đội trấn áp biểu tình. Tuy nhiên, Bộ Quốc phòng lên tiếng phản đối việc Trump điều động quân đội nhằm dập tắt tình trạng bất ổn xã hội. Hàng loạt cựu lãnh đạo quân đội và cựu bộ trưởng quốc phòng cũng lên tiếng ủng hộ quan điểm của Ngũ Giác Đài.

Ngày 23.8, Jacob Blake, một thanh niên da đen, 29 tuổi bị cảnh sát bắn sau lưng trọng thương tại Kenosha (Wisconsin). Trump không hề nhắc đến những nạn nhân da đen bị gíết, nhưng lại vinh danh Aaron Jay Danielson, 39 tuổi, một thành viên da trắng vũ trang của tổ chức “Patriot Prayer” hỗ trợ Trump bị chết trong vụ xô sát ngày 31.8 tại Portland (Oregon) là “liệt sĩ“.

Bất bình đẳng chủng tộc luôn là thách thức lớn nhất đối với nước Mỹ. Giáo sư xã hội học của đại học Harvard, Orlando Patterson đã nhận xét trong một tiểu luận “The Long Reach of Racism in the U.S.“ trên báo Wall Street Journal ngày 5.6.2020 “dù đã có nhiều tiến bộ trong hai thế kỷ qua, khai trừ và bất công đối với nhiều người da đen vẫn còn là một thực tại“.

Một Tổng thống có nhiều cá tính kỳ lạ

Theo báo Washington Post, từ tháng 1.2017 tới nay, Tổng thống Trump đã nói dối hoặc cố tình công bố nhiều sự kiện không đúng sự thật. Trump thường vu khống báo chí, truyền thông là “kẻ thù nhân dân“. Những thông tin, tin tức mà ông không muốn nghe hoặc đọc, bị ông kết án là tin giả “Fake News“.

Trump sở hữu 16 sân golf ở Hoa Kỳ, châu Âu và Trung Đông. Trong chiến dịch tranh cử, Trump đã chỉ trích Obama thường xuyên đi đánh golf thay vì ngồi làm việc trong Toà Bạch Ốc, rằng bản thân ông, nếu trở thành Tổng thống, ông sẽ “không có thời gian để chơi golf”. Nhưng thực tế chứng minh ngược lại. Tính đến ngày 10.1.2020 sau 155 tuần kể từ ngày nhậm chức, Trump đã đến sân golf 242 lần, còn Obama chỉ có 92 lần. Giới truyền thông nhiều lần tường thuật, Trump đã phủ nhận, chối cãi không biết hoặc chưa được đọc các báo cáo quan trọng của các cơ quan tình báo và cố vấn an ninh vì Trump dùng quá nhiều thời giờ cho thú viết tin trên mạng Twitter và đi chơi golf.

Mức độ tín nhiệm Trump

Trong cuộc bầu cử năm 2016, đa số cử tri đã không bỏ phiếu cho ứng viên Cộng hòa Donald Trump. Ứng viên Dân chủ Hillary Clinton nhận được trên ba triệu phiếu nhiều hơn. Nhưng Trump đã giành chiến thắng nhờ hệ thống bầu thông qua Hội đồng đại cử tri (Electoral College).

Theo các dữ liệu của viện thăm dò dư luận Gallup, Tổng thống Trump không được đa số dân chúng tín nhiệm so với hai người tiền nhiệm là Bush và Obama.

Bush nhận dược mức tín nhiệm 57% (ngày 9.2.2001) sau 20 ngày khởi đầu nhiệm kỳ và 49% (ngày 3.1.2005) sau 1444 ngày tại chức.

Obama có mức độ được lòng dân 66% (ngày 26.1.2009) sau 6 ngày tại chức và 50% (ngày 14.1.2013) sau 1445 ngày cầm quyển.

Trump bắt đầu nhậm chức với 45% (ngày 20.1.2017) rồi giảm xuống 43% (ngày 5.1.2020) sau 1049 ngày tại chức. Nay chỉ còn ở mức dưới 40%.

Kể từ khi làm Tổng Thống, Trump chưa bao giờ nhận được mức ủng hộ vượt quá 50%. Ngay ở thời điểm ngày 1.2.2020, khi nền kinh tế khởi sắc, thị trường chứng khoán tăng mạnh và tỷ lệ thất nghiệp thấp, Trump vẫn không được đa số dân chúng hậu thuẫn.

Tham dự cuộc bầu cử Tổng thống ngày 3.11.2020, cử tri Mỹ sẽ có liên danh Cộng hòa Donald Trump – Mike Pence và Liên danh Dân Chủ Joe Biden – Kamala Harris. Nhiều cuộc thăm dò dư luận của các cơ quan truyền thông đều tiên đoán, Liên danh Dân chủ Biden – Harris sẽ thắng cử.

– NYT Upshot/ Siena College poll, ngày 22.6: Donald Trump 36% – Joe Biden 50%

– ABC News/Washington Post poll, ngày 19.7: Donald Trump 40% – Joe Biden 55%

– CNN poll, ngày 17.8: Donald Trump 42% – Joe Biden 51%

– Báo quân đội “Military Times“ cũng công bố kết quả thăm dò ý kiến. Theo đó 37% binh sĩ sẽ bầu Trump, nhưng 41% muốn Biden là vị tân Tổng tư lệnh của quân đội. Trump sẽ chấp nhận phán quyết của cử tri?

Nếu dựa vào hiện trạng kinh tế, chính trị và xã hội, cũng như kết quả của các cuộc thăm dò ý dân, đả̉ng Dân Chủ sẽ thắng trong cuộc bầu cử (Tổng thống, Lưỡng viện và thống đốc tiểu bang…) vào tháng 11.2020.

Tuy nhiên chiến thắng của Biden và Harris có thể gặp trở ngại vì hai lý do:

– Ứng cử viên tổng thống nhận được nhiều phiếu phổ thông của cử tri, chưa hẳn đã thắng cử vì Tổng thống không được nhân dân bầu trực tiếp mà do Hội đồng đại cử tri (Electoral College) bầu. Trong cuộc bầu cử năm 2016, ứng viên Dân chủ Hillary Clinton không nhân được đa số phiếu trong Electoral College dù đã chiếm nhiều phiếu cử tri hơn ứng viên Cộng hòa Donald Trump.

– Quyết định thắng thua có thể bị thay đổi qua các thủ thuật chính trị. Hai thí dụ trong quá khứ:

– Ứng viên thắng cử nhờ quyết định của Uỷ ban bầu cử. Ứng viên Cộng hòa Rutherford B. Hayes và Ứng viên dân chủ Samuel J.Tilden đã đổ lỗi gian lận bầu cử cho nhau trong cuộc bầu cử năm 1876 và cả hai đều cho rằng mình có bằng chứng thắng cử. Vì kết quả không rõ ràng, một Ủy ban bầu cử gồm 15 thành viên Thượng nghị sĩ, Hạ nghị sĩ và Thẩm phán Tối cao pháp viện được lập ra mà đa số thuộc đảng Cộng Hoà. Ủy ban sau đó đã quyết định Ứng viên cộng hòa Hayes thắng.

– Ứng viên thắng cử nhờ đa số phiếu trong Tối cao Pháp viện. Ứng viên Cộng hòa George W. Bush đã thắng nhờ phán quyết của Tối cao Pháp viện trong cuộc bầu năm 2000.

Hai sự kiện này đang tạo ra nỗi lo trong dư luận, Trump luôn quả quyết sẽ có bầu cử gian lận nếu ông thua. Đây là cớ để Trump kiện cáo lên Tối cao Pháp viện. Hiện tại, Tối cao Pháp viện có 9 thành viên, phe Cộng hòa có 5 thẩm phán trong khi dân Chủ chỉ có 4.

Cuộc bầu cử cuối cùng sẽ diễn tiến tốt đẹp trong trường hợp Đảng Dân chủ đại thắng với tỷ lệ cao không phủ nhận đươc. Nếu không, công luận sẽ chứng kiến kịch bản do Trump làm đạo diễn.

Thay lời kết

Trong một bức thư ngỏ gửi cử tri Mỹ, được tổ chức Defending Democracy Together (Cùng Nhau Bảo Vệ Nền Dân Chủ), một tổ chức bảo thủ của những người thuộc đảng Cộng Hòa, công bố ngày 20.8.2020, hơn 70 cựu quan chức an ninh quốc gia, từng phục vụ trong chính quyền của các Tổng thống Ronald Reagan, George H.W. Bush, George W. Bush, và Donald Trump, hoặc với tư cách là thành viên Đảng Cộng hòa trong Quốc hội, đã đưa ra những nhận xét phê phán đường lối chính trị của Donald Trump trong gần bốn năm qua.

Theo họ, Trump không đủ tư cách và năng lực để lãnh đạo quốc gia. Các nhân sĩ này kết án Donald Trump đã làm đất nước thất bại và làm tổn hại nghiêm trọng đến vai trò lãnh đạo thế giới của Mỹ, đồng thời kêu gọi cử tri Mỹ nên bầu cho cựu Phó Tổng thống Joe Biden làm Tổng thống kế tiếp.

Tình trạng phân hoá chính trị, cách biệt giàu nghèo, chủng tộc, nông thôn – thành thị trong những năm cầm quyền của Trump đã trở nên nghiêm trọng. Nước Mỹ ngày nay cần phải cải cách với một tân tổng thống có phẩm chất lãnh đạo để canh tân quốc gia và đoàn kết nhân dân thuộc mọi thành phần, không phân biệt chủng tộc, tôn giáo và giai cấp.

READ MORE
Thứ Bảy, 22 tháng 8, 2020
no image

 21-8-2020

Năm 2016, vì nhiều lý do, nhiều người Mỹ không thích bà Hillary đã dồn phiếu cho Trump. Với một tính cách độc và lạ so với những chính trị gia chuyên nghiệp, Trump được gần một nửa cử tri Mỹ chọn vào Nhà Trắng với hy vọng thay đổi nền chính trị nước Mỹ. Những người bỏ phiếu cho Trump hy vọng rằng ông ta, một người chưa dính dáng gì đến chính trị, sẽ có thể thay đổi được chính trường chán ngắt của nước Mỹ với hai tập đoàn “corruption” thay nhau lãnh đạo…

Nhưng gần bốn năm qua, ông Trump đã làm gì cho nước Mỹ? Nước Mỹ có vĩ đại trở lại như ông ta hứa không hay là từ một đất nước vĩ đại đã đi sang một hướng khác, tồi tệ, hỗn loạn, với quá nhiều nguy cơ, và khủng hoảng đang chờ…

Tôi đã nhiều lần viết, nước Mỹ từ hàng trăm năm đến giờ luôn là một đất nước vĩ đại! Trước khi ông Trump đi tranh cử, nước Mỹ vẫn là đất nước hùng mạnh nhất thế giới! Nói có sách, mách có chứng… GDP của nước Mỹ năm 2016 là $18.5 trillion. Giữ khoảng cách khá xa với nước thứ hai là Trung Quốc $11.14 trillion.

Sau 3 năm Donald Trump làm Tổng Thống Mỹ, năm 2019, GDP của Mỹ là $21.44 trillion. Trong khi đó GDP của Trung Quốc tăng lên $14.14 trillion và nếu tính GDP trên PPP thì Trung Quốc đã lên đến $27.31 trillion. GDP dựa trên PPP (Purchasing Power Parity) là GDP dựa trên sức mua của nền kinh tế. Như vậy, sức mua của nền kinh tế Trung Quốc đã vượt qua Mỹ!

Năm 2020 sẽ là một năm ảm đạm của nền kinh tế Mỹ với GDP dự kiến sẽ đi xuống, trong khi GDP của Trung Quốc tiếp tục đi lên. Về danh nghĩa, GDP của Trung Quốc còn vài năm sẽ đuổi kịp Mỹ, nhưng trên thực tế (nếu sử dụng GDP trên PPP) thì Trung Quốc đã bỏ khá xa Mỹ.

Để dễ hình dung, bạn có thể so sánh cuộc sống của một người Mỹ có mức lương $100k và một người Tàu có mức lương $80k. Người Mỹ sẽ chật vật với $100 ngàn và người Tàu thu nhập $80k sẽ dư $50 ngàn!

Ngoài ra, nợ công của Tàu chỉ là $5.5 trillion trong khi nợ công của Mỹ đã là $26 trillion. Nếu tính trừ nợ ra khỏi GDP, thì Tàu đã đuổi kịp Mỹ! Mỹ đang phải đi vay tiền để bơm vào nền kinh tế, không những kiệt quệ vì Covid mà còn kiệt quệ vì thương chiến… Việc đánh Tàu của Trump chỉ là đánh võ mồm hay đánh tweet! Nếu Trump tiếp tục thương chiến tới chết với Tàu thì người chết trước là dân Mỹ! Trump dư sức biết điều này, chỉ có đám cuồng Trump là phấn khích vì uống quá nhiều Trump wine!

Năm 2016, phần đông người Mỹ chỉ biết loáng thoáng về Donald Trump và những lời hứa mang tính khẩu hiệu. Sau bốn năm, chúng ta, những người còn tỉnh táo, đã quá rõ Trump là ai?


1/ Về đạo đức tư cách thì không cần phải nói nhiều vì mọi chuyện rõ ràng. Nếu đem so sánh Trump với Biden về tư cách cá nhân, thì Trump là một con cú so với một con công. Để che lấp cái dơ dáy đến tận cùng của Trump, bọn cuồng Trump hay chế ảnh Biden ôm phụ nữ và giật tít Biden dâm dục. Sự thật thì Biden là một người đàn ông khá đạo mạo và trung thành với một người vợ, đã cưới hơn 42 năm. Người vợ trước chết cùng với đứa con gái 2 tuổi vì tai nạn giao thông năm 1972.

Trong khi đó thì Trump là một gã chơi bời. Đã có ba đời vợ và đều ngoại tình trong cả ba cuộc hôn nhân. Không những chỉ là ngoại tình đơn thuần, Trump đã làm những thứ tệ hại hơn nữa và chính mồm ông ta đã xác nhận… Nói chung, về đạo đức và tư cách, thì không cần phải bàn cãi. Trump là một con người quá dơ bẩn. Ai còn chưa biết thì tìm đọc sách của cô cháu gái Mary Trump hay của luật sư riêng Michael Cohen.

2/ Trump có tư tưởng phân biệt chủng tộc, kỳ thị, xem thường người nhập cư…

Không phải ngẫu nhiên mà đám “da trắng thượng đẳng” hoàn toàn ủng hộ Trump. Trump căm ghét người nhập cư, đặc biệt là người nhập cư từ các nước “shithole” (“hố phân”: lời của Trump).

Không chỉ ghét người nhập cư lậu, mà Trump còn ghét cả di dân hợp pháp. Trump hạn chế hồ sơ bảo lãnh và tất cả các chương trình di dân hợp pháp. Trump thay đổi các chính sách vào quốc tịch để hạn chế thường trú dân trở thành công dân Mỹ, Trump đã nâng phí điền đơn xin vào quốc tịch lên $1170 mỗi đầu người, hay $1200 nếu tính cả chi phí cho hình. Đây là một lệ phí không hợp lý mà cách lý giải duy nhất là để người nghèo khỏi vào quốc tịch!

Những người Việt cuồng Trump thường nói đảng Dân Chủ không muốn cho họ vào nước Mỹ nhưng thực tế thì không phải vậy. Đảng Dân Chủ và cả những người da đen đã ủng hộ cho người gốc Việt được vào Mỹ… May mắn cho người Việt nhất là Tổng Thống Trump đã không tham gia trong chính trường Mỹ lúc đó. Nếu Trump làm Tổng Thống Mỹ trong giai đoạn hậu chiến Việt Nam thì làm gì có cái đám đầu đen mũi tẹt này trên nước Mỹ để mà ủng hộ Trump hay Biden?

3/ Về ngoại giao: Chính sách “America First” của Trump đồng nghĩa với America Alone! Nước Mỹ của Trump là nước Mỹ không cần đồng minh. Trump chia rẽ khối đồng minh truyền thống của Mỹ đã gắn bó hàng trăm năm nay. Ông xa lánh châu Âu, và đẩy họ về phía Trung Quốc.

Chính sách co cụm của Mỹ là chính sách nhượng sân cho Trung Quốc. Nước Mỹ của Trump không còn là đàn anh nữa… mà là một gã chuyên bắt chẹt bạn bè. Trump đã rút Mỹ ra khỏi nhiều tổ chức thế giới mà điển hình là UNHRC (Hội Đồng Nhân Quyền Liên Hợp Quốc). Nó đồng nghĩa với nước Mỹ sẽ không còn quan tâm đến nhân quyền nữa.

Khác với chính phủ tiền nhiệm, chính quyền Trump đứng ngoài cuộc nổi dậy của tuổi trẻ Hồng Kông. Thỉnh thoảng Trump còn phát ngôn theo kiểu bật đèn xanh cho Tập đàn áp… Và câu chuyện về Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ can thiệp để bảo lãnh tù nhân lương tâm ở các nước “shithole” như Việt Nam chỉ còn là lịch sử!

Các đồng minh truyền thống của Mỹ như Pháp, Đức, Nhật… tỏ ra dè dặt với Mỹ, nếu không nói là nguội lạnh. Giả sử nếu có một cuộc chiến giữa Mỹ và Trung Quốc trong tình hình hiện nay, sẽ khó khăn để Mỹ có thể huy động được đồng minh cùng họ ra trận!

4/ Trump là người không bao giờ chịu học hỏi, không nghe lời cố vấn hay chuyên gia, không bao giờ chịu làm những việc “bình thường” bởi vì ông ta nghĩ “bình thường là tầm thường!”

Nếu quan sát cách chống dịch Covid của TT Trump, bạn sẽ thấy Trump không nghe lời của bác sĩ Fauci, là người có 50 năm kinh nghiệm chống dịch, là người đã phục vụ 6 đời Tổng Thống Mỹ chống lại các loại dịch bệnh…

Chỉ một việc bình thường là đeo khẩu trang để giảm thiểu lây lan, Donald Trump cũng không chịu làm! Ông đã dùng dịch bệnh để làm chính trị! Kết quả là một bộ phận lớn người Mỹ đã làm theo ông, gây ra những đợt sóng lây nhiễm Covid không cần thiết! Nếu ông Trump chịu đeo khẩu trang và khuyến cáo dân chúng làm theo thì mọi việc có thể đã khác hơn nhiều. Thậm chí nếu ông Trump không làm gì hết mà giao phó toàn bộ việc ngăn ngừa dịch bệnh cho các cơ quan chuyên trách thì kết quả cũng đã tốt hơn!

5/ Với Trump, chỉ có thắng và thua, không có đồng thuận. Nghệ thuật thương thảo của Trump là nghệ thuật để chiến thắng bằng mọi giá, ngay cả gian lận để thắng, chứ không phải là thương thảo để các bên đều có lợi.

Trump không bao giờ nhìn xa hơn cái thắng và thua trên bàn đàm phán. Trump cũng không biết nhiều khi trên bàn đàm phán giữa các quốc gia, ngoài hai bên đàm phán, còn có một hay nhiều bên thứ ba. Bên thứ ba không có mặt, không có tiếng nói nhưng nhiều khi là bên chịu ảnh hưởng trực tiếp từ kết quả đàm phán!

Là người lãnh đạo của một quốc gia, không phải mọi thứ chỉ có thắng thua, không phải chỉ có Cộng Hoà và Dân Chủ không phải chỉ có left và right… Một đất nước không chỉ có những con người khỏe mạnh, mà còn có những người không may, tàn tật, nghèo khổ. Họ là những con người không có tiếng nói, hay không có mặt trong bàn đàm phán. Nền kinh tế của một nước không phải chỉ là chỉ số GDP của năm nay, mà còn là môi trường, tài nguyên… của tương lai, để bảo đảm một sự phát triển lâu dài và bền vững.

6/ Những chính sách xã hội của Trump là những chính sách ngắn ngày, ăn xổi. Chính sách di dân của nước Mỹ hàng trăm năm nay đem lại sự thịnh vượng cho nước Mỹ, bị Trump phá nát với cái đầu óc kỳ thị, nhỏ nhen, ích kỷ của ông ta.

Hơn 1/3 các giải thưởng Nobel về khoa học của nước Mỹ là của người di dân thế hệ đầu tiên (sinh ra từ nước ngoài). Nước Mỹ hàng năm có hàng triệu du học sinh đến học. Phần tinh hoa nhất sẽ Ở LẠI MỸ! Nhiều giáo sư hàng đầu tại các đại học nổi tiếng của Mỹ cũng là dân nhập cư! Chính sách chiêu mộ chất xám của Mỹ dưới thời Trump coi như phá sản. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến nước Mỹ hiện tại mà sẽ ảnh hưởng đến nước Mỹ lâu dài…

7/ Tổng Thống của một quốc gia, ngoài trách nhiệm về quốc phòng, phát triển kinh tế, còn phải có trách nhiệm với cuộc sống của mọi tầng lớp dân cư. Trong đó sức khỏe và sinh mệnh của dân là điều tối quan trọng. Nhưng ông Trump không như vậy. Mà ngược lại, ông coi thường những người tàn tật, hay nghèo khó…

Bất cứ một đất nước phát triển nào cũng cần phải quan tâm đến sức khoẻ của nhân dân. Tổng Thống Obama đã đưa ra Obamacare để giúp đỡ cho tầng lớp lao động nghèo, không có bảo hiểm y tế. Đó là một chính sách nhân đạo! Thế nhưng, Obamacare lại trở thành tâm điểm chỉ trích của Trump. Ông tìm mọi cách để dẹp bỏ Obamacare ngay cả khi nước Mỹ đang trong dịch bệnh.

Trump không có tình người. Với ông ta, những người đau yếu, bệnh tật chỉ là gánh nặng. Trong cuốn “Too Much and Never Enough” của Mary Trump, khi anh trai Fred Trump hấp hối trong bệnh viện, Donald Trump cũng bỏ đi coi phim! Tôi chưa tin! Nhưng tuần rồi, sau khi Robert Trump, em út của Donald Trump chết trong bệnh viện thì sáng hôm đó Trump vẫn đi chơi golf! Điều đó cũng đã giải thích cho tôi lý do vì sao Trump không hề cảm thấy có lỗi trong khi 177 ngàn người Mỹ đã chết vì Covid chỉ trong 5 tháng qua!

Trump không những tuyên bố rằng ông hoàn toàn không có trách nhiệm mà ông hành xử đúng như vậy. Dân chết mặc bây…

8/ Đất nước Mỹ chia rẽ như chưa từng có. Ông Trump đã không làm Tổng Thống Mỹ trong 4 năm rồi! Ông ta chỉ làm thủ lãnh của phe Trumpers! Giống như những nhà độc tài từ xưa đến nay trên thế giới, ông Trump không muốn hoà giải hay làm việc chung với mọi người. Ông ta muốn một sự chia rẽ, bởi vì càng chia rẽ, càng dễ cho cách điều hành của ông.

Thay vì làm việc với đối thủ, ông chỉ lên tweet chửi vỡ mặt những người ông không thích. Ông thậm chí còn kêu gọi tẩy chay các công ty mà ông không ưa. Ông không cần biết những công ty đó đang thuê hàng chục ngàn người Mỹ làm việc! Chỉ vì chính trị, ông sẵn sàng làm mọi thứ để “thắng đối thủ.”

Kết quả của gần bốn năm nắm quyền của ông Trump là một nước Mỹ chia rẽ. Mọi thứ từ những việc nhỏ nhất như mang khẩu trang, uống thuốc ký ninh, hay Black Lives Matter… cho đến tẩy chay công ty lốp xe Goodyear… đều chia làm hai phe, phe ủng hộ và phe chống. Nước Mỹ đã chia rẽ đến nỗi những người Cộng Hoà kỳ cựu đã phải hy sinh quyền lợi của đảng Cộng Hoà để kêu gọi cử tri đi bầu cho ứng cử viên Tổng Thống Dân Chủ! Những tên tuổi như John Kasich, gia đình John McCain, đại tướng Colin Powell, các cựu thống đốc Cộng Hoà… ngay cả cựu Tổng Thống Cộng hòa George W. Bush cũng âm thầm ủng hộ Biden bằng cách dùng hệ thống tranh cử của ông để giúp Biden…

Nước Mỹ cần một người Tổng Thống thật sự biết hàn gắn sự rạn nứt của nước Mỹ, người có thể làm việc với cả hai bên left và right để xây dựng nước Mỹ hùng mạnh trở lại như trong thời kỳ 8 năm của Obama. Biden không giỏi nhưng là người trong sạch, có tâm huyết và quan trọng là biết lắng nghe và sử dụng người!

Bốn năm là quá đủ để thấy được cái thực tài của Trump!

Make America Great Again? Yes, Hãy bầu cho Biden!

Bài viết thể hiện quan điểm tác giả, một cử tri người Mỹ gốc Việt.

READ MORE
Thứ Ba, 14 tháng 7, 2020
no image

8 điều rất nhỏ nhưng đủ nói lên một người là ai và là người như thế nào
'Nếu bạn chịu tập trung vào chính mình và quan sát người khác, bạn sẽ nhận ra rất nhiều thứ bạn có thể sử dụng để tạo ra được sự chú ý và thay đổi cách bạn cư xử theo chiều hướng tốt đẹp hơn với những người xung quanh."
14-07-2020 Bài học thành công: Chuyện đơn giản cứ lặp lại mà làm, thời gian rồi sẽ mang...
14-07-2020 Chuyện về những cô gái tỉnh lẻ đậu Đại học danh giá chốn thị thành: Đối mặt với...
14-07-2020 Ngủ dậy nhất định phải quan sát "3 chất thải": Dấu hiệu ung thư và các căn bệnh...
TIN MỚI
Bậc thầy y học nổi tiếng Trung Quốc 96 tuổi tiết lộ bí quyết “trường sinh bất lão” đến từ 3 cách chăm sóc gan cực đơn giản, chỉ 5 phút mỗi ngày là xong
Bậc thầy y học nổi tiếng Trung Quốc 96 tuổi tiết lộ bí quyết “trường sinh bất lão” đến từ 3 cách chăm sóc gan cực đơn giản, chỉ 5 phút mỗi ngày là xong
Lệnh cho tất cả sĩ quan cùng đào 1 cái rãnh, vị tướng tìm ra người sẽ được thăng chức sau khi nghe anh ta nói 1 câu này
Lệnh cho tất cả sĩ quan cùng đào 1 cái rãnh, vị tướng tìm ra người sẽ được thăng chức sau khi nghe anh ta nói 1 câu này
Vua sòng bài Macau dù sống thọ 98 tuổi, con đàn cháu đống, tài sản kếch xù nhưng đến khi qua đời vẫn không "mua" được tâm nguyện cuối cùng
Vua sòng bài Macau dù sống thọ 98 tuổi, con đàn cháu đống, tài sản kếch xù nhưng đến khi qua đời vẫn không "mua" được tâm nguyện cuối cùng
Linh Phan là một chuyên gia tư vấn phụ huynh theo chứng chỉ PCI Certified, đồng thời là tác giả cuốn sách "Mẹ Việt nuôi dạy con kiểu Bắc Âu". Với mong muốn mang đến nhiều hơn giá trị cho cộng đồng và nền giáo dục nước nhà, chị Linh sáng lập dự án Raised Happy nhằm cung cấp kiến thức hữu ích, giúp đỡ các bố mẹ có cuộc sống ôn hoà, bình tĩnh trên hành trình nuôi dưỡng những em bé hạnh phúc, biết lắng nghe, hợp tác và tích cực.

Parent coach Linh Phan ngoài những bài viết về cách giáo dục con cái, chị cũng thường xuyên chia sẻ những bài học cuộc sống, những bài học đối nhân xử thế hay những kinh nghiệm rút ra từ chuyện công sở...

Bài viết mới đây của chị về cách ứng xử, giao tiếp trong cuộc sống đã nhận được nhiều sự ủng hộ.

"1. Cách một người đối xử với nhân viên của họ, hay là cách một người đối xử với những người làm việc trong lĩnh vực bán lẻ, dịch vụ thực phẩm... nói cho mình rất nhiều những gì cần biết về họ. Cách họ đối xử với những người này thực tế sẽ giống như cách họ đối xử với những người khác. Tại sao? Bởi vì khi bạn làm với nhân viên phục vụ, bạn ở vị trí tối thượng. Bạn có nhiều quyền lực hơn, dễ áp đặt hơn, dễ lạm quyền hơn. Nếu bạn đối xử với những người này tệ nhưng lại có sự khác biệt hoàn toàn với những người ở cấp độ cao hơn bạn thì điều đó có thể thấy bạn ít có sự chính trực, thiếu sự đồng cảm thậm chí tự trọng bởi vì "tự trọng" sẽ không phải là hành động như thể mình ở trên cơ người khác.

2. Cách một người nói cảm ơn, vui lòng hay xin lỗi. Khi bạn phải đối mặt với những người có mức độ lịch sự cơ bản và nói thường xuyên cảm ơn hay vui lòng, nên biết rằng có thể bạn đang làm việc với một người có khả năng tốt về kỹ năng xã hội. Chúng ta không phải cố gắng quá nhiều nhưng sự thật là có những người không biết được cách cư xử cơ bản.

3. Cách một người đi đứng, hay còn gọi là tác phong. Họ đứng thẳng lưng hay xuôi vai? Họ đi bộ chậm rãi khoan thai nhưng đĩnh đạc? Hay là trông có vẻ lười biếng, lết trên đôi dép vào tạo ra tiếng loẹt quẹt? Hay là họ lúc nào cũng vội vàng? Mình từng gặp nhiều người có dáng đi rất đẹp, cách họ đi tự tin khi bước vào những môi trường khác nhau. Nó vừa thân thiện, mạnh mẽ, vừa thu hút sự chú ý. Có một nghệ thuật mình từng đọc ở đâu đó gọi là "doorway technique": khi chuẩn bị bước vào một căn phòng, hãy đứng thẳng, tự mình đứng dậy và chuẩn bị bước vào phòng một cách tự tin.

8 điều rất nhỏ nhưng đủ nói lên một người là ai và là người như thế nào - Ảnh 1.
4. Cách một người phản ứng với những áp lực nhẹ trong các tình huống xã hội. Áp lực nhẹ là những tình huống nhỏ có thể gây ra xung đột. Chẳng hạn như bị một người chen ngang khi đang xếp hàng không có lí do. Hay là khi nhân viên phục vụ nghe nhầm và gọi nhầm món ăn cho bạn... Cách họ tăng dung lượng giọng nói, thô lỗ... có thể nói cho người khác hiểu nhiều hơn về họ. Chúng ta sẽ phải đối mặt với nhiều tình huống va chạm nhỏ trong cuộc sống, có lẽ chẳng nên quá bận tâm hay phải gay gắt nếu nó không phải là điều gì quá quan trọng. Phải không?

5. Cách một người phản ứng với sự may mắn của người khác. Cách đây chục năm khi làm ở công ty cũ, mình là nhân viên duy nhất vừa vào thử việc đã được tăng lương trong review tăng lương định kỳ của công ty (thông thường phải là nhân viên 1 năm làm việc mới được xét duyệt). Có một số người bàn ra tán vào xoay quanh việc này (dù mình chẳng có ô dù gì và mức tăng thì cũng chẳng đáng là bao). Lúc đó cũng có buồn (vì còn trẻ mà) nhưng nghĩ một cách tích cực thì thái độ những người ủng hộ hay ghen tị với mình đều đã giúp mình nhận ra nhiều điều về họ.

6. Cách một người đóng khung trách nhiệm và những thách thức của họ. Một người chỉ làm đúng công việc của mình là xong, hay luôn nỗ lực tìm ra những cách thức mới, hay học những kỹ năng mới để hoàn thiện bản thân và phục vụ tốt hơn cho công việc? Một người chỉ quan tâm tới phạm vi trách nhiệm và công việc của mình hay luôn sẵn sàng hỗ trợ những người khác, vượt ngoài trách nhiệm của họ? Cách bạn nhìn thấy hay nghe một người nói về những thách thức và trở ngại, bạn sẽ thấy họ đang nhìn cuộc sống tích cực hay tiêu cực.

7. Cách một người phản ứng và tranh luận về một vấn đề hay quan điểm trái ngược với niềm tin của họ.

8. Cách một người phản ứng với trẻ em và động vật nuôi (nhất là chó). Trẻ con chú ý tới biểu cảm khuôn mặt của người lớn và có những rung cảm nhất định với những phản ứng tích cực từ người lớn. Mình vẫn luôn có cảm giác tin tưởng với những người biết yêu thương động vật và biết nựng trẻ em, nhất là đàn ông.

Cuối cùng, mình muốn nói là: Nếu bạn chịu tập trung vào chính mình và quan sát người khác, bạn sẽ nhận ra rất nhiều thứ bạn có thể sử dụng để tạo ra được sự chú ý và thay đổi cách bạn cư xử theo chiều hướng tốt đẹp hơn với những người xung quanh."
READ MORE
Thứ Bảy, 11 tháng 7, 2020
no image

Khi đã trở thành một thạc sĩ trên đất Úc, Hương thầm biết ơn những ngày làm ô sin cho nhà chủ. Đơn giản vì trải nghiệm nào trong đời cũng đáng quý và có những sự khắc nghiệt khiến mình học hỏi được rất nhiều và trưởng thành rất nhanh.

Chuyện chưa kể về cô gái Việt từng làm ô sin, ngủ gầm cầu thang trở thành thạc sĩ trên nước Úc - Ảnh 1.

12 tuổi, Đặng Thị Hương (sinh năm 1986, quê Vĩnh Phúc) nghỉ học rời quê lên Hà Nội làm ô sin cho một gia đình trẻ. Công việc chăm em bé và quán xuyến việc nhà từ 6h sáng đến 12h đêm đem lại cho Hương số tiền 150.000 đồng mỗi tháng. Với đồng lương ít ỏi này, Hương mơ ước sẽ nuôi anh trai và em gái học xong, hỗ trợ tiền chữa bệnh cho mẹ.

Hương không ngờ, đó chỉ mới là chương đầu tiên mở ra cuộc đời nhiều thăng trầm của mình. Sau này, cô còn có nhiều ước mơ lớn hơn thế nữa.

Cô bé đem nhẻm, gầy gò năm nào không ngờ những ngã rẽ cuộc đời lại đưa mình đi xa thế!

17 tuổi, Hương nghỉ công việc ôsin, đi học lại lớp 8 ở một trung tâm giáo dục thường xuyên ở Hà Nội. Cô thuê được gầm cầu thang một khu ổ chuột vừa kê đủ cái giường gãy chân để ngủ. 2 giờ sáng Hương thức dậy thổi xôi. Sáng bán xôi, rồi đi lau nhà thuê, chiều đi bán bánh khoai, bánh ngô, tối học xong lại bán bánh đến nửa đêm. Việc quá nhiều nên mỗi ngày Hương chỉ vẻn vẹn 2 tiếng được ngủ.

Sau chuỗi ngày làm đủ mọi nghề để được đi học bổ túc, Hương biết đến KOTO - một doanh nghiệp xã hội phi lợi nhuận, chuyên đào tạo nghiệp vụ nhà hàng, khách sạn cho trẻ đường phố.

Chuyện chưa kể về cô gái Việt từng làm ô sin, ngủ gầm cầu thang trở thành thạc sĩ trên nước Úc - Ảnh 3.

Cô nộp đơn và được nhận vào và đây cũng là nơi thay đổi cuộc đời cô và tạo nên Hương hôm nay. Sau 18 tháng học tại KOTO, Hương được làm tại khách sạn Inter Continental Hồ Tây, rồi quay về làm nhân viên KOTO với mong muốn được đồng hành với các trẻ em từng như Hương. Năm 2012, Hương lên đường du học Úc sau khi giành được một suất học bổng.

Khi đã trở thành một thạc sĩ trên đất Úc, Hương thầm biết ơn những ngày làm ô sin cho nhà chủ: "Có những sự khắc nghiệt khiến mình học hỏi được rất nhiều và trưởng thành rất nhanh. Đơn giản như việc chị từng sống với bà chủ nhà cực kì khó tính, làm gì cũng phải làm cho thật tốt. Từ đó, chị cũng rèn giũa được mình.

Hoặc, kỹ năng nấu ăn hay niềm vui với ẩm thực, chị cũng được tôi luyện qua rất nhiều người chủ kỹ tính khác. Việc rửa một cái cốc thế nào là sạch hay cuốn nem như nào cho ngon, rửa cá thế nào cho không quá tanh... Tất cả những thứ đó, chị đều học được từ hồi đi làm ô sin. Nó cũng là thứ vốn liếng đáng quý của chị. Những bài học được tôi luyện trong hà khắc có mùi vị mặn chát nhưng lại là hành trang khiến mình vững bước vào đời".

Khi hỏi Hương, nếu như ngày đó chị không cố chấp giữ lấy cái khao khát học tập, thì hôm nay chị nghĩ mình đã ở đâu và như thế nào?

Hương trầm ngâm một lúc rồi đáp: "Cũng thật khó, bản thân chị cũng từng đặt câu hỏi như vậy và chưa bao giờ có câu trả lời. Chị nghĩ, đó là một sự may mắn dựa trên nỗ lực và chữ duyên. Giống như chuyện ở nột vùng quê nghèo lại có một bé gái thích đọc sách như chị, hay bỗng dưng một ngày chị phải nghỉ học và lên thành phố kiếm sống. Nếu ngày đó mọi thứ không xảy ra theo cách tệ nhất thì chưa hẳn đã dẫn đến một cái kết đẹp. Mọi con đường đi đều khác nhau và đích đến cũng không hề giống nhau nên chúng ta chỉ biết tuân theo quy luật cuộc sống và nỗ lực hết mình mà thôi".

Hương không nghĩ mình nhìn xa trông rộng hơn bạn bè đồng trang lứa khi sớm nhận được giá trị của việc học để quyết tâm theo đuổi nó đến cùng, dẫu có đang là một cô bé ô sin đi chăng nữa.

Sự ham học hỏi đến với Hương rất tự nhiên như cách mà những người trẻ thế hệ 8X say mê với những kiến thức mới, công trình nghiên cứu, kiếm cơ hội du học bằng chính sức của mình... Đó chính là nguồn cảm hứng giúp Hương tiếp tục nuôi dưỡng hoài bão học vấn, ngay cả khi đã đạt được một số thành quả nhất định.

Ai nhìn vào cuộc sống của Hương cũng nghĩ cuộc đời cô dẫu khó khăn nhưng so ra với nhiều người khác vẫn "màu hồng" chán. Khó khổ lúc đầu, khúc sau sướng như "cổ tích" thế này ai cũng chịu. Nhưng bạn đừng tùy tiện phán xét người khác bằng những gì bạn nhìn thấy. Ai cũng có những góc khuất mà đã là góc khuất thì không dễ gì nhìn thấy được.

Cuộc đời Hương không "cổ tích" lắm đâu! Có thể những gì Hương đạt được là mơ ước của nhiều người từng ở vào hoàn cảnh như cô. Nhưng đâu ai hiểu, để có những kết quả thành hình ấy là biết bao khó khổ, sự hi sinh vô hình mà chỉ có Hương biết.

Mới 31 tuổi đời song những thăng trầm mà Hương đi qua có lẽ đã gấp đôi người cùng trang lứa. Mỗi lần va vấp và gặp biến cố, cô gái nhỏ tự nói với mình "Hương ơi, thôi xong" nhưng chẳng biết lấy đâu ra động lực cô lại gượng đứng dậy bước tiếp.

Có lần Hương bị hại ở Hà Nội, cô nghĩ mình không vượt qua được, nhưng rồi cũng qua. Đúng chiều 30 Tết năm 2008, Hương và anh trai bị tai nạn. Cô từng nghĩ đó là điều khủng khiếp nhất trong đời, nhưng rồi đâu lại vào đấy. Ba tháng trước khi Hương bắt đầu chương trình học thạc sĩ ở Úc, anh trai đột ngột qua đời.

Khi ấy, mọi khó khăn về tài chính và nỗi tuyệt vọng vì mất đi người thân khiến cô gái nhỏ trở nên chênh vênh. Hương nghĩ mình sẽ gục ngã, nhưng rồi mọi chuyện cũng được xếp lại theo trật tự của nó, dù mọi thứ chẳng thể như trước nữa.

Chuyện chưa kể về cô gái Việt từng làm ô sin, ngủ gầm cầu thang trở thành thạc sĩ trên nước Úc - Ảnh 4.

"Không phải chị mạnh mẽ đâu, chị cũng chỉ là cô gái bình thường, cũng yếu đuối bên trong và tỏ ra cứng rắn bên ngoài. Mỗi lúc khó khăn chị nghĩ cứ ngồi đó mà buồn chán, dẫn tới trầm cảm thì ai lo cho mẹ và cháu chị? Từ đó, chị chuyển hóa nỗi buồn thành yêu thương, chị đọc sách của thầy Thích Nhất Hạnh nhiều hơn mỗi ngày, chị học thiền, tập thở, chị bắt đầu trồng những cây hoa. Mùa xuân sau đó, nó đã nở hoa. Cho đến tận bây giờ, năm nào chị cũng được ngắm hoa mình trồng đơm bông, từ những ngày chị vẫn ngồi đợi nắng.

Chị nghĩ nỗi buồn thì có thể vẫn còn đâu đó nhiều lắm, nhưng mình chọn cách đối mặt và chuyển hóa cảm xúc. Quan trọng hơn cả, mình hãy xem những điều kém may mắn xảy ra là chuyện tất yếu trong cuộc sống, ở đâu đó vẫn có nhiều người gặp phải tình cảnh giống như mình, chỉ là họ có nói ra hay không mà thôi", Hương chia sẻ.

Khi có cơ hội ra nước ngoài học tập, tiếp xúc với nhiều người, Hương mới có đủ điều kiện để so sánh những kiến thức cô học được từ trường lớp, trường đời với những lời mẹ dạy.

Những lời mẹ dạy sau lũy tre làng là những bài học làm người giản dị, nhưng nó lại là hành trang quý theo Hương trên mỗi chặng đường dài. Mẹ bảo chị cứ lấy tâm làm cốt lõi, mọi cái sẽ dung hòa, chuyện thật to thì sẽ trở nên nhỏ và nhỏ thì có thể không còn.

Mẹ dạy Hương tính chịu đựng cao, khiêm nhường và làm việc chăm chỉ. Nhờ đức tính đó, cô bé 12 tuổi năm nào mới không bị "lạc đường" khi sống một mình ở Hà Nội nhiều cám dỗ. Lời răn dạy ấy cũng là thứ "vốn liếng" quý giá Hương mang sang Úc để sống qua quãng thời gian sinh viên thú vị, nhiều thách thức và đầy trải nghiệm. Cuộc đời cho cô gái trẻ nhiều đòn đau hơn. Cô dần nhận ra, không phải điều gì mẹ dạy cũng giống với ngoài đời. Tuy nhiên, ở khía cạnh nào đó nó vẫn có ý nghĩa rất lớn với mình.

Khi gặp người tốt, Hương thấy những bài học của mẹ thật đúng. Nhưng lúc gặp người xấu, khi những chuyện không hay ở đời xảy đến với mình... cô vẫn còn những bài học của mẹ, những giá trị cốt lõi để dựa vào.

Hương có một kỷ niệm đáng nhớ thế này: "Khi sang Úc học đại học, chị sợ nhất môn Kinh tế. Giáo sư của chị cũng biết điều đó. Một lần, chị trả lời được hết câu hỏi của thầy, thầy hỏi ai dạy chị những điều này, chị nói hồi bé sống ở quê, mẹ chị làm như vậy. Thầy bảo chị hãy gọi điện về nhà cảm ơn mẹ vì mẹ chị chính là nhà Kinh tế học tuyệt vời của chị. Bữa đó, chị tự hào lắm. Ai mà nghĩ những bài học giản dị của mẹ ra đời lại hữu ích vậy!".

Thỉnh thoảng vẫn có người đọc các bài viết về Hương rồi trêu cô là người "nổi tiếng". Hương trêu lại "tai tiếng" thì có!

"Khi kể câu chuyện của mình, ngoài những lời khích lệ động viên, chị cũng nhận được không ít gạch đá. Với chị, gạch đá hay khen chê đều không quan trọng.

Một ngày đẹp trời, chị quyết định kể câu chuyện của mình và mặt chị xuất hiện dày đặc trên báo. Có người không hiểu thì sẽ cho là chuyện bịa hoặc kiểu "kể khổ". Chị thì rất ngại việc phải kể những điều "con nhà nghèo vượt khó" vì nghèo thì Việt Nam mình thiếu gì, và các bạn học giỏi hơn chị thì chắc chắn là cũng có rất nhiều.

Nhưng chị kể ra câu chuyện của mình với mong muốn giúp ích phần nào cho những người trẻ để họ tìm thấy động lực khi lạc bước hay đứng giữa ngã ba đường không biết đi đâu, làm gì. Nhưng chị kể câu chuyện của mình không phải là muốn các bạn phải giống như chị. Thế thì còn gì đặc biệt!

Chị chỉ có một mong muốn đơn giản là chia sẻ từ những trải nghiệm thật nhất của mình sẽ giúp cho ai đó có thêm thông tin về thế giới ngoài kia. Các bạn sẽ không ngồi ì một chỗ chờ cơ hội tới. Và quan trọng là để các bạn biết yêu bản thân mình, sống vui vẻ và đầy nhiệt huyết, từ đó mới yêu được cộng đồng", Hương nói.

Năm 2012, Hương xin được học bổng du học Úc. Cô chọn ngành Quản trị kinh doanh tại học viện Box Hill (Úc) vì muốn được thử sức một ngành mới.

Trong quá trình học tập, cô gái Việt có xuất phát điểm còn nhiều hạn chế nhận được nhiều giải thưởng lớn như "Sinh viên quốc tế xuất sắc năm 2013 bang Victoria" và "Sinh viên quốc tế xuất sắc của năm 2013" do Thủ hiến bang Victoria Denis Napthine trao tặng.

Tháng 6/ 2016, Hương một trong 61 người trẻ trên toàn thế giới trúng tuyển vào chương trình học ngắn hạn của Massachusetts Institute of Technology - Mỹ cho chương trình "MIT Global Entrepreneurship Bootcamp".

Cô và 250 bạn trẻ trên thế giới được lựa chọn cho chương trình UNCTAD Youth Forum in Nairobi, Kenya (Diễn đàn Trẻ của United Nation Conference on Trade and Development tại châu Phi).

Tháng 5 năm 2017, Hương là một trong 10 đại diện Việt Nam tham gia chương trình Lãnh Đạo Trẻ Việt Úc được tổ chức tại Sydney.

Sau khi tốt nghiệp học viện Box Hill, Hương đã lấy thêm bằng thạc sĩ Quản Trị Kinh Doanh và Đổi Mới tại trường Đại Học Công Nghệ Swinburne. Và làm Business Analyst cho một công ty IT có trụ sở tại Melbourne. Ngoài ra, cô còn phụ trách mảng "Nhà tài trợ học viên" của KOTO với vai trò là một tình nguyện viên trong suốt 5 năm sống tại Úc.

Đang có một cuộc sống tốt và công việc tốt ở xứ sở Kangaroo, Hương bỗng dưng quyết định trở về Việt Nam để làm việc toàn thời gian cho KOTO vì chị tin rằng những giá trị và đam mê của mình luôn phù hợp với KOTO nhất.

Hiện tại Hương đang là Trưởng Phòng Quan Hệ Và Đối Tác Quốc Tế cho KOTO Việt Nam, chuyên phụ trách mảng gây quỹ, sự kiện, nhà tài trợ và các hoạt động đối ngoại.
READ MORE
Thứ Bảy, 4 tháng 7, 2020
no image

Đặng Sơn

4-7-2020

Có vẻ mọi người đang nhầm. Mình kí tên vào Bản kiến nghị yêu cầu xem xét lại khu đô thị du lịch lấn biển Cần Giờ không phải là để cứu khu dự trữ sinh quyển số 1 Việt Nam này. Xét đến bối cảnh người dân Saigon có vẻ như đang theo dõi và cổ động cho cơn sốt bất động sản ở Cần Giờ hơn là nghĩ đến tương lai của lá phổi xanh này, thì không việc gì phải mất công để save nó cả.


Không khí Saigon đã ô nhiễm trầm trọng lắm rồi, giờ ô nhiễm thêm tí cũng chả sao. Kẹt quá thì ta di cư sang nước khác sạch hơn.

Thật ra, mục tiêu của mình là để Save Vượng.

Mình mới xem được báo cáo địa chất khu Cần Giờ. Mũi khoan đến độ sâu 100m chỉ toàn bùn cát, bùn chảy và đất sét. Ở độ sâu 200m thì được cho là có 1 lớp đá trẻ. Đá trẻ rất khác đá già. Cả 1 vùng địa chất cửa sông Cần Giờ có thể nói là mềm nhoẹt ra, và có độ biến động rất phức tạp.

Nếu chỉ phát triển 1 dự án tầm 600ha ven bờ theo kế hoạch cách đây 20 năm, bao gồm chia lô biệt thự mặt biển thấp tầng, nhà trên cọc, resort mật độ xây dựng cực thấp thì khá là hợp lý. Đằng này lại phình to ra lấn biển đến gần 2.870ha để chứa 230.000 người. Muốn có đủ lượng cát san lấp gần 137,6 triệu m3 cát này, kế hoạch ban đầu của Vin sẽ là khai thác tại các tỉnh Đồng Bằng sông Cửu Long. Điều này sẽ gây hậu quả nghiêm trọng đến sự tan rã và xói lở của khu vực này. Nên khả năng cao là Vin chuyển sang phương án 2: hút vật chất từ khu biển nhân tạo ở giữa lòng dự án để san nền.

Để làm được điều này, Vin cần phải tiến hành xây dựng 2 lớp siêu đê dài tầm 23-35km bọc cả vành ngoài lẫn vành trong khu biển nhân tạo để cố định lớp địa chất nhão nhoét này. Các lớp siêu đê này cùng lắm là cắm được móng vào lớp đá trẻ. Khi hút lớp bùn cát sình lầy nơi đây, những biến động rộng khắp trên toàn khu vực là rất khó tiên đoán. Xây thì được, nhưng hết sức rủi ro và siêu tốn kém.

Sau đó, họ sẽ cắm 1 lượng cao ốc khá khá vào đây. Bạn hãy tưởng tượng tải trọng của 30-40 nhà cao tầng-hàng trăm chung cư-hàng nghìn biệt thự sẽ thúc đẩy cho tốc độ lún của toàn khu tăng nhanh. Với tốc độ lún 5-10cm/ năm, sau 10-20 năm, khu đô thị này dù có được tôn nền thì sẽ lún xuống ngang luôn mặt nước biển Atlantic là 1 viễn cảnh không có gì hay ho cho lắm.

Đấy là chưa nói đến mực nước biển đang dâng cao theo 1 tốc độ rất bất thường. Bao nhiêu dự báo đều không đúng nữa.

Nhiều người bảo có tiền thì làm được tuốt, công nghệ bây giờ hiện đại lắm. Ukie, vậy mời bạn đọc lại phân tích của mình về công nghệ xây dựng của Vin ở đây.

Dự án này của Vin chứa rất nhiều tham vọng lẫn khát vọng. Nhưng tóm lại 1 câu thì đó là người anh hùng chống trên đôi chân đất sét.

Tư duy cốt lõi của dự án này xoay xung quanh 1 thứ chủ nghĩa hiện đại đã lỗi thời, mơ về 1 thứ tương lai lạc hậu, và kiên quyết bằng mọi giá đập đá vá trời, đem tiền đổ sông đổ bể chế ngự thiên nhiên. Làm 1 biển nước mặn giữa đồng lúa Hà Nội, cho đến xây siêu nhà kính trồng hoa tulip ở đảo Hòn Tre – Nha Trang thì cũng chỉ hơi ngớ ngẩn. Nhưng chọc đô thị cao tầng vào lớp bùn thì là 1 sai lầm nghiêm trọng. Đội nào tư vấn dự án này thế nhờ, xúi cho người khác sa lầy.

Dự án lấn biển 14 tỉ đô của Dubai đã thất bại về mọi mặt. Nhẽ không sang đấy mà học?

Nói đến đây đã dài, thôi thì mời mọi người cùng nhau góp chữ kí để Save Vượng tại đây các bạn nhé!

Lãng mạn và mơ mộng, tinh thần chấp nhận hiểm nguy và máu phiêu lưu phải nói là hiếm thấy trên thế gian, mình thích.
READ MORE
no image

Nhã Duy

4-7-2020

Nếu bất chợt hỏi một người Mỹ bình thường nào đó câu hỏi rằng: “Những giá trị Mỹ trong con người và văn hóa của bạn là gì”, ắt họ sẽ có phần lúng túng hay không diễn đạt trọn vẹn. Bởi phần lớn người Mỹ tin rằng, mỗi cá nhân là chủ thể riêng biệt, có những giá trị, niềm tin và hành xử khác nhau. Mặt khác, họ sống một cách tự nhiên với những giá trị này nên có thể không chú tâm cho câu trả lời mang tính hệ thống và đầy đủ.

Nhưng dẫu có khác biệt thế nào với mỗi cá nhân thì người Mỹ cũng có một số giá trị khá chung theo cách họ đã được hấp thụ và sống theo nền văn hóa của mình. Một cách ý thức hay vô thức. Nhân kỷ niệm lễ Độc Lập Hoa Kỳ, chúng ta thử xem lại những giá trị cốt lõi đó là gì? Và chúng liên quan hay khác biệt gì với cộng đồng gốc Việt tại Mỹ?

Giá trị đầu tiên có thể kể là quyền tự do cá nhân mà người Mỹ cổ súy và tôn trọng. Được bảo vệ bằng hiến pháp, người Mỹ có xu hướng suy nghĩ, nói và hành động theo chọn lựa của mình. Họ có những lối sống rất riêng biệt, từ trong thời trang, thị hiếu cho đến các thói quen, hành xử hàng ngày nên sẵn sàng bảo vệ, phản kháng một khi họ tin rằng những quyền tự do cá nhân này bị xâm phạm. Đó là lý do mà những quyền tự do mang tầm vóc lớn hơn như tự do ngôn luận và tự do báo chí là điều rất quan trọng trong văn hóa Mỹ.

Người Việt ngược lại, có xu hướng xem sự phục tùng, thỏa hiệp là điều quan trọng. Quyết đoán thay con cái, xem sự vâng phục của con cái là khuôn mẫu gia đình. Nên ngoài xã hội, họ thiếu sự tôn trọng quyền tự do người khác. Một chiếc váy dẫu khó xem của cô người mẫu nào đó cũng tạo nên cuộc tranh luận cộng đồng ồn ào. Hay xem việc tấn công số đông vào một vài nhân vật cộng đồng trong thời gian qua chỉ vì những người này nêu vài dữ liệu hay quan điểm cá nhân ôn hòa và khác biệt, là dăm ví dụ về điều này.

Giá trị thứ nhì là tính độc lập và tự lực. Đây là giá trị kéo theo từ giá trị tự do. Người Mỹ xem trọng sự độc lập và tự hào về sự tự lực của mình, chính điều này đã làm họ trở nên tự do, không bị phụ thuộc. Họ mong đợi người khác cũng có sự độc lập và tự lực, bắt đầu từ chính trong gia đình. Các gia đình Mỹ có con cái ra riêng, sống tự lập khi đến tuổi trưởng thành là khá phổ biến.

Trong khi đó, người Việt thiếu thói quen khuyến khích và huấn luyện con cái sự độc lập. Không ít người còn phụ thuộc, lạm dụng hệ thống an sinh và phúc lợi xã hội nếu hội đủ điều kiện trên giấy tờ hơn là có hoàn cảnh thật sự. Điều lớn hơn, họ mong đợi và kỳ vọng ngoại nhân trước những vấn đề dân tộc cần sự tự lực, tự cường của chính mình.

Giá trị rất quan trọng khác trong văn hóa Mỹ là sự bình đẳng, điều được xác quyết trong Tuyên ngôn Độc Lập Hoa Kỳ rằng, “mọi người sinh ra đều bình đẳng”. Sự bình đẳng này không mặc nhiên hiện diện theo như tuyên ngôn mà đã trải qua nhiều tranh đấu bằng máu và nước mắt của người dân Mỹ trong thời gian dài để đạt đến những điều mà người di dân được mặc nhiên thừa hưởng khi đến nước Mỹ. Quyền bình đẳng để thăng tiến, để đạt được thành công. Quyền bình đẳng trong pháp luật, hãng sở, học đường, giới tính…

Đây là một trong những giá trị được trân trọng nhất tại Mỹ và nhiều phần khác biệt với văn hóa Á Đông. Bởi không ít người gốc Việt còn đặt nặng, phân biệt đối xử theo vị thế xã hội, mức độ thành công hay sự giàu nghèo, ngoại hình… của người khác. Chưa hiểu giá trị bình đẳng, cộng đồng Việt nhìn chung mang dấu hiệu xem thường các cộng đồng bạn, nên tình trạng xúc phạm, mạ lỵ cộng đồng người da đen, Mỹ La Tinh… là khá phổ biến hiện nay.

Một giá trị quan trọng khác trong văn hóa Mỹ có thể ghi nhận là tính khai phá, thích cạnh tranh và đề cao việc tự do kinh doanh. Đây là đặc tính và giá trị đã tạo ra sự thành công của giới trẻ Hoa Kỳ cho đến sự phát triển của các tập đoàn đa quốc gia. Luôn sáng tạo tìm tòi, không đi theo khuôn mẫu truyền thống, nhiều bức phá kỹ thuật cống hiến cho nhân loại hiện nay là do giới trẻ Mỹ tạo nên. Người Việt xem ra thiếu tinh thần khai phá, thích không gian an toàn và dễ thỏa mãn với thành công giới hạn.

Người Mỹ trực tính, thẳng thắn nhưng cởi mở và chân thật. Quan hệ giữa chủ-nhân viên, vợ-chồng, cha mẹ-con cái cùng các mối quan hệ xã hội thường đặt trên nền tảng của những giá trị này. Bởi chúng có lợi cho các bên và nhắm đến mục tiêu tích cực cuối cùng. Người Việt ngược lại hay vòng vo, thường né tránh vấn đề trong giao tiếp hay công việc nếu chúng gây bất lợi cho mình.

Người Mỹ xem sự chính xác của thời gian là điều quan trọng. Bất cứ sự kiện quan trọng hay hàng ngày đều diễn ra đúng giờ và nhanh gọn, chính xác theo thời gian biểu. Đây là đặc tính của xã hội phát triển cao vì nó thể hiện năng suất, hiệu quả công việc cùng tính khoa học, kỷ luật. Liệu có khác biệt với việc luôn vội vã, hấp tấp, chen lấn cắt hàng thường diễn ra nhan nhãn nhưng lại hay trễ nãi, rườm rà trong mọi sinh hoạt của cộng đồng Việt?

Và cuối cùng, nhưng ắt còn có thể kể thêm, người Mỹ luôn nhìn đến tương lai với tinh thần lạc quan. Nước Mỹ không phải không từng trải qua những thử thách nhưng chính sự phát triển của quốc gia đã làm người dân Mỹ tin rằng tương lai sẽ tốt đẹp hơn. Tự lực và tin vào cá nhân mình để hướng về tương lai hơn là tin vào số phận, định mệnh. Đó là điều giúp họ luôn chuẩn bị, hoạch định tương lai, ngắn hay dài hạn.

Người Việt thì hay nhắc chuyện xưa và thường lấy quá khứ để xét đoán hiện tại và tương lai. Lo xa nhưng tùy tiện, không hề có kế hoạch ngắn hay dài hạn, cả trong đời sống cá nhân, vấn đề công việc cho đến dự án, chiến lược mang tầm mức quốc gia.

Có thể chưa đầy đủ, nhưng những niềm tin, giá trị, suy nghĩ, hành xử chính yếu kể trên đã tạo nên một văn hóa Mỹ như hiện nay. Kể ra và so sánh không nhằm mục đích tôn vinh hay hạ thấp giá trị của nền văn hóa nào, bởi phạm trù văn hoá của một dân tộc không mang tính đúng-sai rõ ràng vì chúng có những mặt tích cực lẫn tiêu cực, thích hợp hay không thích hợp với nền văn hóa khác.

Tuy nhiên khi tiếp xúc hay đã sống trong một văn hóa và xã hội có những giá trị như vậy, người ta cần biết và hiểu để có thể hành xử thích hợp. Để nhìn các vấn đề xã hội và người chung quanh bằng sự tôn trọng và công tâm, công bằng hơn, không bị thiên lệch hay mang tính bài bác, cực đoan.

Nhầm lẫn giữa vài thành công cá nhân với sức mạnh cộng đồng, nếu không thẳng thắn nhìn nhận, học hỏi và thay đổi theo các giá trị trong văn hóa Mỹ kể trên, thì cộng đồng gốc Việt tại Hoa Kỳ không những sẽ khó bắt kịp các cộng đồng bạn, mà còn lạc lõng, ngược dòng nơi mình đang cư ngụ.
READ MORE
Thứ Ba, 2 tháng 6, 2020
no image

Vào đầu năm 2004, một nhà đầu tư cổ phiếu khác, Michael Burry, đã lần đầu tiên lao vào thị trường trái phiếu. Anh học mọi thứ có thể về cách thức vay và cho vay ở Mỹ. Anh không nói với bất cứ ai về nỗi ám ảnh mới của mình; anh chỉ ngồi một mình trong văn phòng, ở San Jose, California, đọc sách báo cũng như các hồ sơ tài chính. Đặc biệt, anh muốn biết trái phiếu thế chấp dưới chuẩn hoạt động như thế nào. Các khoản vay cá nhân nhiều đến mức xếp chồng thành tháp. Các tầng trên cùng được nhận lại tiền đầu tiên và vì thế cũng nhận được xếp hạng cao nhất từ Moody’s và S&P cùng mức lãi suất thấp nhất. Các tầng thấp nhận lại tiền cuối cùng, gánh chịu những khoản lỗ đầu tiên, và bị Moody’s và S&P xếp hạng thấp nhất. Do phải chịu nhiều rủi ro hơn nên các nhà đầu tư ở các tầng đáy nhận được lãi suất cao hơn so với những nhà đầu tư ở các tầng trên. Các nhà đầu tư mua trái phiếu thế chấp phải quyết định nên đầu tư vào tầng tháp nào, nhưng Michael Burry không nghĩ về việc mua trái phiếu thế chấp. Anh đang tự hỏi làm thế nào để có thể bán khống được trái phiếu thế chấp dưới chuẩn. Mỗi trái phiếu thế chấp đều đi kèm với một bản cáo bạch 130 trang tẻ nhạt. Burry đã dành khoảng thời gian cuối năm 2004 và đầu năm 2005 để xem qua hàng trăm và đọc kỹ vài chục trang trong đó. Chắc chắn ngoài các luật sư soạn ra chúng thì anh là người duy nhất làm điều này. Anh đã giải thích trong một bức thư điện tử như sau: Lấy ví dụ về trường hợp của NovaStar, một nhà cho vay thế chấp dưới chuẩn kiểu khởi tạo và bán, một nguyên mẫu vào thời điểm đó. Những cái tên (trái phiếu) sẽ là NHEL 2004-1, NHEL 2004-2, NHEL 2004-3, NHEL 2005-1, v.v... Ví dụ, NHEL 2004-1 gồm các khoản vay từ các tháng đầu năm 2004 và vài tháng cuối năm 2003, 2004-2 sẽ là những khoản vay giữa năm, còn 2004- 3 là những khoản vay ở các tháng cuối năm 2004. Bạn có thể lấy những bản cáo bạch này ra, và nhanh chóng kiểm tra được nhịp độ của những gì đang diễn ra ở khu vực thế chấp dưới chuẩn trong ngành công nghiệp khởi tạo và bán. Vào đầu năm 2004, các ARM chỉ trả lãi 2/28 chỉ chiếm 5,85% rổ, nhưng đến cuối năm 2004, chúng chiếm đến 17,48% rổ, và cuối mùa hè năm 2005 là 25,34%. Thế nhưng, điểm [tín dụng tiêu dùng] FICO trung bình cho rổ đó, tỷ lệ phần trăm của khoản vay không giấy tờ trên giá trị tài sản thế chấp và một số chỉ số khác lại gần như không đổi… Vấn đề là mặc dù chúng có thể không thay đổi, nhưng rổ thế chấp tổng thể màđang được ban hành, đóng gói và bán ra ngày càng trở nên tồi tệ về chất lượng, bởi với cùng số điểm FICO trung bình hoặc cùng một tỷ lệ vay trên giá trị tài sản thế chấp, bạn ngày càng nhận được tỉ lệ phần trăm các thế chấp chỉ trả lãi cao hơn. Vào đầu năm 2004, nếu nhìn vào các con số, bạn có thể thấy rõ sự suy giảm ở các tiêu chuẩn cho vay. Theo Burry, các tiêu chuẩn không chỉ giảm mà còn chạm đáy. Đáy này thậm chí có cả tên: thế chấp dưới chuẩn lãi suất thả nổi trả dần âm chỉ trả lãi. Bạn, người mua nhà, thực sự có thể không cần trả một xu nào, và dồn lãi vay bạn nợ ngân hàng vào số dư vốn gốc. Không khó để nhận ra kiểu người thích những khoản vay như vậy: người không có thu nhập. Nhưng Burry không thể hiểu tại sao người cho vay lại muốn mở rộng những khoản cho vay như vậy. “Bạn cần phải nhìn người cho vay, chứ không phải người đi vay,” anh nói. “Những người đi vay luôn sẵn sàng vay một khoản lớn. Chính những người cho vay mới là người đưa ra các giới hạn, và khi họ bỏ qua nó, hãy coi chừng.” Đến năm 2003, anh biết rằng những người đi vay đã bỏ qua nó. Đến đầu năm 2005, anh thấy rằng những người cho vay cũng đã làm điều tương tự. Nhiều nhà quản lý quỹ phòng hộ đã dành thời gian tán gẫu với các nhà đầu tư và coi những lá thư hàng quý của họ như một nghi thức. Burry không thích nói chuyện trực tiếp với mọi người và nghĩ những lá thư này là điều quan trọng duy nhất anh làm để cho các nhà đầu tư biết được dự định của anh. Trong các lá thư hàng quý, anh đặt ra một cụm từ mới để miêu tả những gì anh nghĩ sắp xảy ra: “mở rộng tín dụng bằng công cụ.” Nó có nghĩa là rất nhiều người thực ra không đủ khả năng để trả các khoản thế chấp của họ theo lối cũ, vì thế những người cho vay đang tưởng tượng ra những công cụ mới mà có thể hợp lý hóa việc tiếp tục cho những người này vay tiền. “Đó là dấu hiệu rõ ràng cho thấy người cho vay đã bỏ qua giới hạn, liên tục làm giảm các tiêu chuẩn của chính họ nhằm gia tăng lượng cho vay,” Burry nói. Anh có thể hiểu tại sao họ làm điều này: Họ không giữ các khoản vay mà bán chúng cho Goldman Sachs, Morgan Stanley, Wells Fargo và những công ty khác. Những công ty này sẽ đóng gói chúng thành trái phiếu và bán . Anh cho rằng, người mua cuối cùng các khoản thế chấp dưới chuẩn chỉ là những “đồng tiền ngu ngốc”. Anh sẽ tìm hiểu về họ, nhưng là sau này. Hiện anh gặp phải một vấn đề về đầu tư chiến thuật. Các tầng hay các tranche khác nhau của những trái phiếu thế chấp dưới chuẩn đều có một điểm chung: Trái phiếu không thể bán khống. Để bán khống một cổ phiếu hoặc trái phiếu, bạn cần phải vay nó, nhưng những tranche này rất nhỏ và khó tìm. Bạn có thể mua hoặc không mua chúng, nhưng bạn không thể đặt cược chống lại chúng một cách rõ ràng; thị trường thế chấp dưới chuẩn đơn giản là không có chỗ cho những người có cái nhìn mập mờ về chúng. Bạn có thể biết chắc rằng thị trường trái phiếu thế chấp dưới chuẩn sẽ sụp đổ, nhưng bạn sẽ chẳng thể tận dụng được gì từ việc đó. Bạn khôngthể bán khống những căn nhà. Bạn chỉ có thể bán khống cổ phiếu của những công ty xây dựng nhà ở – Pulte Homes, hoặc Toll Brothers – nhưng có giá rất đắt, mang tính gián tiếp và rủi ro cao. Giá cổ phiếu có thể tăng trong khoảng thời gian lâu hơn nhiều khoảng thời gian mà Burry có thể duy trì khả năng thanh toán. Một vài năm trước đó, anh đã phát hiện ra hợp đồng hoán đổi nợ xấu. Một hợp đồng hoán đổi nợ xấu khó hiểu chủ yếu bởi thật ra không hề có sự hoán đổi nào hết. Đó là một chính sách bảo hiểm, chủ yếu liên quan đến trái phiếu doanh nghiệp, trong đó các khoản phí bảo hiểm được thanh toán nửa năm một lần và thời hạn cố định. Ví dụ, bạn có thể trả 200.000 đô-la/năm để mua một hợp đồng hoán đổi nợ xấu có thời hạn 10 năm cho 100 triệu đô-la trái phiếu General Electric. Khoản tiền tối đa bạn có thể mất là 2 triệu đô-la: 200.000 đô-la/năm trong 10 năm. Khoản tiền tối đa bạn có thể nhận được là 100 triệu đô-la, nếu General Electric vỡ nợ vào bất cứ thời điểm nào trong 10 năm đó và những người giữ trái phiếu của công ty không nhận lại được gì. Đây là một vụ đánh cược có tổng bằng 0: Nếu bạn kiếm được 100 triệu đô-la, người đã bán cho bạn hợp đồng hoán đổi nợ xấu sẽ mất 100 triệu đô-la. Đây cũng là một cuộc đánh cược bất đối xứng, giống như việc bạn đặt tiền vào một con số nào đó trong trò Rulet. Khoản tiền tối đa bạn có thể mất là những chip bạn đặt trên bàn, nhưng nếu bạn thắng cược, bạn sẽ nhận được gấp 30, 40, thậm chí 50 lần số tiền đã cược. “Hợp đồng hoán đổi nợ xấu giúp tôi khắc phục vấn đề rủi ro vô hạn,” Burry nói. “Nếu tôi mua một hợp đồng hoán đổi nợ xấu, phần lỗ của tôi đã được xác định và chắc chắn, trong khi phần lời lại lớn gấp bội.” Anh bước chân vào thị trường các hợp đồng hoán đổi nợ xấu doanh nghiệp. Vào năm 2004, anh bắt đầu mua bảo hiểm cho các công ty mà theo anh có thể sẽ bị ảnh hưởng lớn từ cuộc suy thoái bất động sản: những công ty cho vay thế chấp, những công ty bảo hiểm thế chấp, v.v... Việc này cũng không vừa ý hoàn toàn. Một cuộc khủng hoảng thị trường bất động sản có thể khiến các công ty này mất nhiều tiền của; nhưng không có gì đảm bảo rằng họ sẽ thực sự bị phá sản. Anh muốn có một công cụ trực tiếp hơn để đánh cược chống lại hoạt động cho vay thế chấp dưới chuẩn. Vào ngày 19 tháng 3 năm 2005, khi ngồi một mình trong văn phòng, đọc một cuốn giáo trình sâu sắc về phái sinh tín dụng, Michael Burry nảy ra một ý tưởng: các hợp đồng hoán đổi nợ xấu cho các trái phiếu thế chấp dưới chuẩn. Ý tưởng này xuất hiện khi anh đọc một cuốn sách về sự phát triển của thị trường trái phiếu Mỹ và sự hình thành của các hợp đồng hoán đổi nợ xấu doanh nghiệp đầu tiên ở J.P. Morgan vào giữa những năm 1990. Anh đọc đến đoạn giải thích tại sao các ngân hàng cảm thấy họ thật sự cần các hợp đồng hoán đổi nợ xấu. Điều này không rõ ràng ngay lập tức – suy cho cùng, cách tốt nhất để tránh rủi ro của việc General Electric vỡ nợ là ngay từ đầu không cho GeneralElectric vay tiền. Ban đầu, các hợp đồng hoán đổi nợ xấu là một công cụ để phòng ngừa rủi ro: Một số ngân hàng đã cho General Electric vay nhiều hơn mức họ muốn theo yêu cầu của GE, và họ sợ khiến khách hàng lâu dài này phật lòng; một ngân hàng khác đã thay đổi suy nghĩ về sự khôn ngoan khi cho GE vay vốn. Tuy nhiên, những sản phẩm phái sinh tín dụng mới này đã nhanh chóng trở thành các công cụ đầu cơ: Rất nhiều người muốn đặt cược vào khả năng vỡ nợ của GE. Điều này đã khiến Burry bừng tỉnh: Phố Wall chắc chắn sẽ làm điều tương tự với các trái phiếu thế chấp dưới chuẩn. Dựa trên những gì đang xảy ra trong thị trường bất động sản – và những gì các nhà cho vay thế chấp dưới chuẩn đang làm – rất nhiều người thông minh cuối cùng sẽ muốn đặt cược vào trái phiếu thế chấp dưới chuẩn. Và cách duy nhất để làm điều đó là mua hợp đồng hoán đổi nợ xấu. Hợp đồng hoán đổi nợ xấu sẽ giải quyết vấn đề lớn nhất duy nhất bằng ý tưởng tuyệt vời của Mike Burry: thời điểm. Anh cảm thấy các khoản vay thế chấp dưới chuẩn được thực hiện vào đầu năm 2005 gần như chắc chắn sẽ trở thành nợ xấu. Nhưng do lãi suất của chúng được đặt cố định ở mức thấp trong 2 năm đầu nên phải sau 2 năm thì điều đó xảy ra. Các thế chấp dưới chuẩn gần như luôn phải chịu lãi suất thả nổi, nhưng hầu hết chúng lại xuất hiện dưới dạng lãi suất “trêu tức” với hai năm đầu ở mức cố định. Một thế chấp được tạo ra vào đầu năm 2005 có thể có lãi suất “cố định” hai năm đầu là 6%, nhưng đến năm 2007, lãi suất này có thể nhảy lên 11% và kích thích làn sóng vỡ nợ. Âm thanh tích tắc mờ nhạt của các khoản vay này lớn dần theo thời gian, cho đến khi nhiều người sẽ nghi ngờ, như anh đã nghi ngờ, rằng chúng là những quả bom. Một khi điều này xảy ra, sẽ không còn ai sẵn sàng bán bảo hiểm cho các trái phiếu thế chấp dưới chuẩn nữa. Anh cần phải đặt chip của mình lên mặt bàn ngay bây giờ rồi chờ sòng bạc tỉnh lại và thay đổi tỉ lệ cược của trò chơi. Một hợp đồng hoán đổi nợ xấu cho trái phiếu thế chấp dưới chuẩn 30 năm, xét về lý thuyết, chính là một vụ đặt cược được thiết kế để kéo dài trong 30 năm. Anh đã chỉ ra rằng thực tế chỉ cần 3 năm để trả hết nó. Vấn đề duy nhất đó là không có cái gì được gọi là hợp đồng hoán đổi nợ xấu cho các trái phiếu thế chấp dưới chuẩn, không phải cái mà anh có thể thấy. Anh cần phải thúc ép các công ty lớn ở Phố Wall tạo ra chúng. Nhưng là các công ty nào? Nếu anh đúng và thị trường nhà đất sụp đổ, thì những công ty ở tâm của thị trường chắc chắn sẽ mất rất nhiều tiền. Việc mua bảo hiểm từ một ngân hàng sẽ thoát khỏi ngành đúng lúc bảo hiểm có giá trị cũng chả có ý nghĩa gì. Anh thậm chí không buồn kêu gọi Bear Stearns và Lehman Brothers bởi họ dính líu nhiều đến thị trường trái phiếu thế chấp hơn bất cứ công ty nào khác. Theo anh, Goldman Sachs, Morgan Stanley, Deutsche Bank, Bank of American, UBS, Merrill Lynch và Citigroup có khả năng sống sót qua cuộc sụp đổ này nhiều nhất. Anh gọi cho tất cả họ. 5 trong số các công ty này khôngbiết anh đang nói về điều gì; 2 trong số đó quay trở lại và nói, điều đó có thể diễn ra vào một ngày nào đó khi thị trường không tồn tại. Trong 3 năm, các hợp đồng hoán đổi nợ xấu cho trái phiếu thế chấp dưới chuẩn sẽ trở thành thị trường hàng nghìn tỉ đô-la và sẽ tạo ra những khoản lỗ trị giá hàng trăm tỉ đô-la bên trong các công ty lớn ở Phố Wall. Tuy nhiên, khi Michael Burry làm phiền các công ty này vào đầu năm 2005, chỉ có Deutsche Bank và Goldman Sachs thực sự quan tâm đến cuộc nói chuyện. Còn không ai ở Phố Wall, theo như anh biết, nhìn thấy những gì anh đang thấy. Từ khi còn học tiểu học, khi cha anh chỉ cho anh thấy các bảng chứng khoán ở mặt sau của tờ báo và nói với anh rằng thị trường cổ phiếu là nơi dối trá và không bao giờ đáng tin, chứ đừng nói đến việc đầu tư vào đó, thì chủ đề này đã cuốn hút anh. Ngay từ lúc đó, anh đã muốn áp đặt logic vào thế giới của những con số này. Anh bắt đầu coi việc đọc về thị trường cổ phiếu là một sở thích. Anh không mất nhiều thời gian để nhận ra rằng không hề có logic nào tồn tại trong các bảng, đồ thị, các đợt sóng hay trong các cuộc trò chuyện bất tận của những tay tự cho mình là chuyên gia về thị trường. Sau đó bong bóng dot-com xảy ra và đột nhiên toàn bộ thị trường cổ phiếu trở nên vô lý đến tột độ. “Vào cuối những năm 1990, tôi gần như đã buộc phải tự cho mình là một nhà đầu tư giá trị, bởi tôi nghĩ những thứ mọi người đang làm thật điên rồ,” anh nói. Nhờ có Benjamin Graham, “đầu tư giá trị” được chính thức công nhận là một cách tiếp cận thị trường tài chính trong suốt thời kỳ Đại Suy Thoái. Nó đòi hỏi một cuộc tìm kiếm không mệt mỏi các công ty đã lỗi thời hoặc bị hiểu nhầm rằng chúng có thể được mua với giá thấp hơn giá trị thanh lý của chúng. Ở dạng thức đơn giản nhất, đầu tư giá trị là một công thức, nhưng nó đã biến thành những thứ khác – một trong số đó là bất cứ điều gì mà Warren Buffett, học trò của Benjamin Graham, nhà đầu tư giá trị nổi tiếng nhất, đã tình cờ làm với đồng tiền của mình. Burry không nghĩ rằng đầu tư có thể được rút gọn thành một công thức hay được học hỏi từ bất cứ mô hình hình mẫu nào. Anh càng tìm hiểu về Buffett, anh càng không thể nghĩ rằng có thể sao chép được Buffett; quả thật vậy, Buffett dạy bạn rằng: Để thành công một cách ngoạn mục, bạn phải bất thường một cách ngoạn mục. “Nếu bạn định trở thành một nhà đầu tư vĩ đại, bạn phải tạo ra một phong cách hợp với bản thân mình,” Burry nói. “Có lúc, tôi nhận thấy rằng Warren Buffett, dù có được mọi lợi thế trong việc học hỏi Ben Graham, nhưng ông không hề sao chép Ben Graham, mà thay vào đó đặt ra con đường cho riêng mình, quản lý đồng tiền theo cách của mình, bằng các quy tắc riêng… Tôi cũng ngay lập tức tiếp thu ý kiến cho rằng không trường học nào có thể dạy ai đó cách trở thành nhà đầu tư vĩ đại. Nếu có, chắc chắn đó sẽ là ngôi trường nổi tiếng nhất thế giới, với học phí cao đến mức không tưởng. Vì thế, chắc chắn là không có.”Đầu tư là việc bạn phải học cách tự thực hiện, theo một cách kỳ lạ của riêng bạn. Burry không có tiền để đầu tư, nhưng anh vẫn mang theo nỗi ám ảnh này trong suốt những năm tháng học trung học, cao đẳng rồi đại học y khoa. Anh vào làm ở Bệnh viện Stanford mà không tham gia bất cứ lớp học tài chính hay kế toán nào, chứ đừng nói đến việc làm việc cho bất kỳ một công ty Phố Wall nào. Anh có khoảng 40.000 đô-la tiền mặt, nợ các khoản vay sinh viên khoảng 145.000 đô-la. Anh là bác sỹ thực tập trong 4 năm qua. Tuy nhiên, anh đã tìm được thời điểm để trở thành một chuyên gia tài chính. Vào một đêm muộn tháng 11 năm 1996, khi thay ca ở khoa Tim, bệnh viện St. Thomas, ở Nashville, Tennessee, anh đã đăng nhập vào một máy tính của bệnh viện để tiếp cận bảng thông báo mang tên techstocks.com. Anh đã tạo ra một chủ đề có tên là đầu tư giá trị ở đây. Sau khi đọc xong mọi thứ về đầu tư có trên này, anh quyết định tìm hiểu thêm về “đầu tư thực.” Hội chứng cuồng cổ phiếu Internet đang thống lĩnh thị trường. Một trang web dành cho các nhà đầu tư ở thung lũng Silicon vào khoảng năm 1996 không phải là một ngôi nhà tự nhiên dành cho các nhà đầu tư giá trị nghiêm túc. Tuy nhiên, nhiều người vẫn tham gia và đưa ra mọi ý kiến về chủ đề. Một vài người phàn nàn về việc một bác sĩ thì biết gì về đầu tư, nhưng dần dần, anh đã làm chủ được cuộc thảo luận. Tiến sĩ Mike Burry – như anh luôn tự nhận – cảm nhận rằng những người khác tham gia chủ đề đang nghe theo lời khuyên của anh và kiếm tiền từ đó. Khi nhận ra không còn gì để học hỏi từ mọi người trên diễn đàn, anh đã bỏ nó để tạo ra thứ sau này được gọi là blog nhưng ở thời điểm đó chỉ là một dạng giao tiếp kỳ lạ. Anh làm ca 16 tiếng tại bệnh viện, chỉ viết blog từ nửa đêm đến 3 giờ sáng. Trong blog, anh đăng các giao dịch thị trường cổ phiếu của mình cũng như các lập luận về việc thực hiện các giao dịch đó. Mọi người đã tìm thấy anh. Như một quản lý tài chính tại một quỹ giá trị lớn ở Philadelphia chia sẻ, “Điều đầu tiên tôi tự hỏi là, Anh ta làm điều này lúc nào? Anh chàng này là bác sỹ thực tập. Tôi chỉ thấy phần thời gian không liên quan đến y khoa của anh ấy, nó thật tuyệt vời. Anh ấy đang cho mọi người xem các giao dịch của mình. Và mọi người làm theo nó ở ngoài đời thực. Anh ấy đang đầu tư giá trị – ở trung tâm của bong bóng dot-com. Anh ấy đang mua các cổ phiếu giá trị, đó là những gì chúng tôi đang làm. Nhưng chúng tôi đang đánh mất tiền. Chúng tôi đang đánh mất khách hàng. Đột nhiên, anh ấy đi theo vết rách này. Anh ấy tăng 50%. Điều đó thật kỳ lạ. Anh ấy thật kỳ lạ. Và chúng tôi không phải là những người duy nhất dõi theo nó.” Mike Burry không thể biết chính xác ai đang theo dõi các động thái tài chính của mình, nhưng anh có thể nói họ đến từ lĩnh vực nào. Ban đầu, các độc giả của anh đến từ EarthLink và AOL. Chỉ là những cá nhân ngẫu nhiên. Tuy nhiên, ngay sau đó không còn như vậy nữa. Những ngườighé thăm trang của anh đến từ các quỹ tương hỗ như Fidelity và các ngân hàng đầu tư lớn ở Phố Wall như Morgan Stanley. Một ngày nọ, anh tấn công vào các quỹ chỉ số của Vanguard và gần như ngay lập tức nhận được yêu cầu chấm dứt từ các luật sư của Vanguard. Burry ngờ rằng các nhà đầu tư nghiêm túc có thể đang làm theo các bài đăng trên blog của anh, nhưng anh không thể biết họ là ai. “Thị trường đã tìm thấy anh ấy,” người quản lý quỹ tương hỗ ở Philadelphia nói. “Anh ấy phát hiện ra những khuôn mẫu mà không ai nhìn thấy.” Khi Burry chuyển đến bệnh viện Stanford vào năm 1998 ở vị trí bác sĩ nội trú làm việc tại khoa thần kinh học, công việc anh làm từ nửa đêm đến 3 giờ sáng đã tạo nên một trung tâm nhỏ nhưng đầy ý nghĩa trong vùng đất đầu tư giá trị. Đến thời điểm này, cơn sốt cổ phiếu Internet đã hoàn toàn mất kiểm soát và lây lan sang cả cộng đồng y khoa Đại học Stanford. “Những bác sĩ nội trú nói riêng, và một vài người ở bộ phận khác, đã bị cuốn vào cơn sốt dot-com,” Burry nói. “Một thiểu số những con người lịch sự trong số họ đang mua và thảo luận về mọi thứ. Tôi chỉ im lặng, bởi tôi không muốn bất cứ ai biết tôi đang làm gì ngoài giờ. Tôi nghĩ mình có thể gặp rắc rối lớn nếu các bác sĩ ở đó biết tôi không toàn tâm toàn ý với y khoa.” Những người lo lắng về việc phải gắn bó với ngành y có thể không toàn tâm toàn ý với nó. Càng đi sâu vào sự nghiệp y khoa, Burry càng cảm thấy bối rối với các vấn đề về giao tiếp giữa anh và những người khác. Anh cố gắng trong một thời gian ngắn, náu mình ở khoa nghiên cứu bệnh lý, nơi mọi người rất kiệm lời, nhưng vẫn không hiệu quả. Anh trở lại San Jose, chôn cất cha mình, tái hôn và bị các chuyên gia chuẩn đoán sai là một người lưỡng cực khi anh đóng cửa trang web của mình, đồng thời thông báo rằng anh sẽ từ bỏ thần kinh học để trở thành nhà quản lý tiền tệ. Trưởng khoa Thần Kinh học của Bệnh viện Stanford nghĩ anh mất trí và khuyên anh nên dành một năm để nghĩ kĩ hơn, nhưng anh đã nghĩ rất kĩ rồi. Anh nói, “Tôi thấy thật hấp dẫn và có vẻ là lựa chọn đúng đắn,” anh nói, “khi nghĩ rằng nếu tôi có thể điều hành một danh mục đầu tư tốt, thì tôi có thể thành công trong cuộc sống, và rằng nó không quan tâm tôi bị coi là kiểu người gì, mặc dù sâu bên trong tôi cảm thấy tôi là một người tốt.” Tài sản 40.000 đô-la so với 145.000 đô-la tiền nợ các khoản vay sinh viên của anh đã dấy lên một câu hỏi rằng chính xác anh sẽ quản lý danh mục đầu tư nào. Bố anh mất sau một chẩn đoán nhầm khác: Một bác sĩ đã không thể phát hiện ra khối ung thư trên phim chụp X-quang, và gia đình anh đã nhận được một khoản tiền bồi thường nhỏ. Người cha không ủng hộ anh bước chân vào thị trường chứng khoán, nhưng tiền bồi thường cho cái chết của ông đã giúp con trai mình làm được điều đó. Mẹ anh góp 20.000 đô-la, 3 anh em anh góp mỗi người 10.000 đô-la. Với số vốn đó, Tiến sĩ Michael Burry đã mở Quỹ Scion. (Từ khi còn là một cậu bé, anh đã thích cuốn sách The Scions of Shannara.) Anh thảo ra một bản thông báo rất long trọngđể thu hút nhà đầu tư bên ngoài. Bản thông báo có ghi: “Các nhà đầu tư có thể đóng góp tối thiểu là 15 triệu đô-la.” Điều này rất thú vị, bởi nó loại trừ không chỉ anh mà cả những người anh đã từng biết qua. Khi đang xoay xở tìm địa điểm đặt văn phòng, mua đồ nội thất, và mở tài khoản môi giới, anh nhận được 2 cuộc điện thoại bất ngờ. Đầu tiên là từ một quỹ đầu tư lớn ở New York, Gotham Capital. Gotham được một bậc thầy về đầu tư giá trị có tên là Joel Greenblatt thành lập. Burry đã từng đọc cuốn sách của Greenblatt mang tên You Can Be a Stock Market Genius (tạm dịch: Bạn có thể trở thành thiên tài trong thị trường chứng khoán). (“Tôi ghét tiêu đề sách nhưng rất thích nội dung cuốn sách này.”) Nhân viên của Greenblatt nói với anh rằng thi thoảng, họ kiếm được tiền từ các ý tưởng của anh và muốn tiếp tục làm điều đó – Liệu Mike Burry có cân nhắc để Gotham đầu tư vào quỹ của anh? “Đích thân Joel Greenblatt gọi và nói, ‘Tôi đợi anh bỏ nghề y lâu rồi.’” Gotham mời Burry và vợ anh đến New York – và đó là lần đầu tiên Michael Burry được ngồi máy bay tới New York ở ghế hạng thương gia – và đón anh đến ở khách sạn Intercontinental. Trên đường đến gặp Greenblatt, Burry bồn chồn, phát điên vì lo lắng, thứ cảm xúc vốn luôn cản trở anh trước các cuộc gặp trực tiếp với mọi người. Anh cảm thấy dễ chịu hơn chút khi biết người ở Gotham đã đọc khá nhiều những gì anh viết. “Nếu anh đọc những gì tôi viết trước, và sau đó gặp tôi, thì cuộc gặp sẽ diễn ra tốt đẹp,” anh nói. “Những người gặp tôi mà chưa đọc những gì tôi viết – thì cuộc gặp sẽ không bao giờ suôn sẻ. Ngay ở trường trung học cũng vậy – thậm chí với cả các giáo viên.” Anh đang trải qua một cuộc khảo sát mù: Bạn phải quyết định xem liệu bạn có tán thành với anh ta không trước khi bạn gặp anh ta. Trong trường hợp này, anh gặp phải một bất lợi nghiêm trọng, bởi anh không biết các nhà quản lý tiền tệ thành công này ăn mặc thế nào. “Anh ấy gọi cho tôi vào ngày trước cuộc gặp mặt,” một trong những người bạn qua e-mail của anh nói, người vốn là một nhà quản lý tiền tệ chuyên nghiệp. “Và anh ấy hỏi, ‘Tôi nên ăn vận như thế nào?’ Anh ấy thậm chí còn không có cà vạt. Anh ấy có một chiếc áo khoác thể thao màu xanh, chuyên để tham dự tang lễ.” Đây cũng là một tật khác của Mike Burry. Trong các bài viết, anh thể hiện mình rất trang trọng, thậm chí có phần cứng nhắc, nhưng anh lại ăn vận rất suồng sã. Trên đường đi bộ tới văn phòng của Gotham, anh vội vàng ghé vào một cửa hàng Tie Rack và mua tạm một chiếc cà vạt. Anh đến công ty quản lý tài chính lớn của New York với trang phục trang trọng nhất từ trước tới nay chỉ để thấy rằng những người tiếp đón anh mặc mỗi áo phông và quần thể thao. Cuộc trao đổi sau cũng có vẻ giống kiểu như vậy.“Chúng tôi sẽ đầu tư cho anh 1 triệu đô-la.” “Hả?” “Chúng tôi muốn mua 1/4 quỹ phòng hộ mới của anh với giá 1 triệu đô-la.” “Ông nói thật chứ?” “Thật. Chúng tôi đang đưa ra đề nghị 1 triệu đô-la.” “Sau thuế!” Bằng cách nào đó, Burry đã nghĩ rằng một ngày nào đó anh muốn quỹ có giá trị 1 triệu đô-la, sau thuế. Dù sao đi nữa, anh cũng đã vừa mới thốt lên điều đó trước khi anh kịp hiểu họ đang theo đuổi điều gì. Và họ đã đồng ý thỏa thuận! Ở thời điểm đó, dựa vào những gì anh viết trên blog, thì anh, từ một sinh viên y khoa nợ nần với tài sản âm 105.000 đô-la, đã trở thành một triệu phú với vài khoản nợ nhỏ. Burry không biết đó là lần đầu tiên Joel Greenblatt làm một điều như vậy. “Anh ta rõ ràng một chàng trai tài giỏi và không có nhiều người như vậy,” Greenblatt nói. Một thời gian ngắn sau cuộc gặp gỡ kỳ lạ, anh nhận được cuộc gọi từ công ty bảo hiểm White Mountains. White Mountains được điều hành bởi Jack Byrne, một thành viên trong vòng tròn nội bộ của Warren Buffett, và họ đã từng nói chuyện với Gotham Capital. “Chúng tôi không biết anh đang bán một phần công ty của anh,” họ nói – và Burry giải thích rằng anh cũng không nhận ra điều đó cho đến tận một vài ngày trước đây, khi có người đưa ra đề nghị 1 triệu đô-la sau thuế để mua nó. Hóa ra White Mountains cũng quan sát Michael Burry rất kỹ. “Điểm hấp dẫn nhất đối với chúng tôi đó là anh ta là một bác sĩ nội trú thần kinh,” Kip Oberting đã nói tại White Mountains. “Anh ta làm điều chết tiệt đó khi nào?” Anh nhận được 600.000 đô-la từ White Mountains để đổi lấy một phần nhỏ hơn trong quỹ của anh ấy, cộng thêm một lời hứa sẽ đầu tư thêm 10 triệu đô-la. Oberting nói, “Đúng vậy, anh ấy là người duy nhất chúng tôi tìm thấy trên Internet, gọi điện và đầu tư tiền.” Trong năm đầu tiên kinh doanh, tiến sĩ Mike Burry đã phải vật lộn trong một thời gian ngắn với khía cạnh xã hội của hoạt động quản lý tiền. “Nhìn chung, bạn sẽ không thể gọi được vốn trừ khi bạn giao tiếp giỏi,” anh nói, “và nhìn chung, tôi là người không muốn tiếp xúc với nhiều người. Những người làm với tôi nhìn chung cũng nhận thấy điều đó.” Anh đến dự một hội nghị do Bank of American tổ chức để giới thiệu các nhà quản lý quỹ mới với các nhà đầu tư giàu có, và những người tham dự cũng đều nhận ra điều đó. Anh đưa ra một bài phát biểu trong đó lậpluận rằng cách họ đánh giá rủi ro rất ngớ ngẩn. Họ đo lường rủi ro bằng biến động: cổ phiếu hoặc trái phiếu lên xuống như thế nào trong những năm vừa qua. Rủi ro thực sự không phải là biến động; rủi ro thực sự chính là các quyết định đầu tư ngu xuẩn. Sau đó, anh kết luận, “rốt cuộc, người giàu nhất trong những người giàu và những người đại diện cho họ đã chấp nhận rằng hầu hết các nhà quản lý chỉ ở mức trung bình, còn những người giỏi hơn có thể đạt được lợi tức trung bình với mức biến động dưới trung bình. Theo logic này, 1 đô-la có giá 50 xu ngày hôm nay, 60 xu ngày tiếp theo và 40 xu ngày tiếp theo nữa, bằng cách nào đó, sẽ có giá trị thấp hơn 1 đô-la có giá 50 xu trong cả 3 ngày. Tôi lại cho rằng khả năng mua được ở mức giá 40 xu là một cơ hội, chứ không phải rủi ro, và đồng đô-la đó vẫn có giá trị là 1 đô-la.” Tất cả mọi người đều im lặng và bữa trưa đó, anh ăn một mình. Anh ngồi ở một chiếc bàn tròn rất lớn và quan sát mọi người trò chuyện vui vẻ ở các bàn xung quanh. Khi anh nói chuyện trực tiếp với mọi người, anh không thể biết cái gì đã khiến họ lảng tránh anh, lời anh nói hay con người anh. Anh đã tìm hiểu rất kĩ về Warren Buffett, người mà bằng cách nào đó vừa thành công vừa được mọi người mến mộ. Buffett cũng gặp khó khăn khi giao tiếp với mọi người khi còn trẻ. Ông đã tham dự một khóa học của Dale Carnegie để hiểu thêm về cách tương tác hiệu quả với mọi người xung quanh. Mike Burry trưởng thành trong một nền văn hóa tiền tệ hoàn toàn khác biệt. Internet đã thay thế Dale Carnegie. Anh không cần phải gặp gỡ mọi người. Anh có thể nói về bản thân qua mạng và chờ các nhà đầu tư tìm đến mình. Anh có thể viết ra những suy nghĩ phức tạp của bản thân và chờ mọi người đọc chúng rồi gửi tiền của họ đến nhờ anh quản lý. “Buffett quá đỗi nổi tiếng đối với tôi,” Burry nói. “Tôi sẽ không thể nào trở thành người tốt.” Phương pháp gọi vốn này phù hợp với Mike Burry. Hơn thế nữa, nó rất hiệu quả. Anh bắt đầu xây dựng Quỹ Scion với hơn 1 triệu đô-la – số tiền đầu tư từ mẹ, các anh em và 1 triệu đô-la sau thuế của riêng anh. Trong cả năm đầu tiên, năm 2001, S&P 500 giảm 11,88%. Scion tăng 55%. Trong năm tiếp theo, S&P 500 lại giảm 22,1%, tuy nhiên, Scion lại tăng 16%. Năm tiếp theo, năm 2003, thị trường chứng khoán cuối cùng cũng lội ngược dòng và tăng 28,69%, nhưng Mike Burry đã đánh bại nó một lần nữa – các khoản đầu tư của anh tăng 50%. Đến cuối năm 2004, Mike Burry quản lý 600 triệu đô-la và đang bỏ bớt tiền đi. “Nếu anh ta điều hành quỹ của mình chỉ để tối đa hóa số tiền anh ta đang quản lý thì anh ta có thể đã đang quản lý nhiều tỷ đô-la,” một nhà quản lý quỹ phòng hộ New York, người quan sát hoạt động của Burry với sự ngờ vực ngày càng tăng, đã nhận xét. “Anh ta đã thiết kế ra Scion sao cho nó kinh doanh thì tồi nhưng đầu tư thì tốt.” “Dù huy động vốn có thể là một cuộc thi về mức độ được hâm mộ,” Burry viết cho các nhà đầutư, có lẽ là để trấn an họ rằng họ có yêu mến nhà quản lý tài chính của họ, hoặc thậm chí có biết anh hay không đều không quan trọng, “nhưng đầu tư thông minh thì hoàn toàn ngược lại.” Warren Buffett có một đối tác khá hóm hỉnh sâu cay, Charlie Munger, người rõ ràng không màng đến việc mọi người có yêu quý mình hay không nhiều như Buffett. Trở lại năm 1995, Munger đã có một buổi nói chuyện tại Trường Kinh doanh Harvard mang tên “Tâm lý học về những đánh giá sai lầm của con người.” Munger nói, nếu bạn muốn dự đoán cách cư xử của mọi người, hãy quan sát những động cơ của họ. FedEx không thể khiến các ca làm việc ban đêm kết thúc đúng giờ; họ thử mọi cách để tăng tốc nhưng không hiệu quả – cho đến khi họ thôi không trả lương công nhân làm việc ca đêm theo giờ và trả lương theo ca. Xerox đã chế tạo ra một chiếc máy mới và tốt hơn chỉ để thấy rằng nó bán kém hơn những chiếc máy cũ – cho đến khi họ nhận ra đội ngũ kinh doanh nhận được mức hoa hồng lớn hơn khi bán được một chiếc máy cũ. “Anh có thể nói, ‘Tất cả mọi người đều biết điều đó,’” Munger cho hay. “Tôi nghĩ mình thuộc nhóm 5% những người ở tầm tuổi tôi đã dành trọn cuộc đời để tìm hiểu sức mạnh của những động cơ và tôi đã đánh giá quá thấp về chúng trong suốt cuộc đời mình. Không năm nào qua đi mà tôi không nhận được một vài sự ngạc nhiên giúp đẩy giới hạn của tôi xa thêm chút nữa.” Những chia sẻ của Munger có nhiều điểm tương đồng với niềm tin của Mike Burry về các thị trường và những người liên quan trong đó. Burry nói, “Tôi đọc bài phát biểu đó và nói, tôi đồng ý hoàn toàn với những gì được viết trong đó.” Burry có một góc nhìn riêng về chủ đề này, được tích lũy từ quãng thời gian anh dành cho y khoa. Ngay cả trong những tình huống sống còn, các bác sĩ, y tá và bệnh nhân đều bị ảnh hưởng bởi những động cơ mang tính tiêu cực. Ví dụ, ở trong các bệnh viện nơi tỉ lệ bồi hoàn cho thủ thuật cắt bỏ ruột thừa cao hơn, thì các bác sĩ phẫu thuật sẽ cắt bỏ nhiều ruột thừa hơn. Vì vậy, khi Mike Burry kinh doanh, anh phải đảm bảo rằng mình có những động cơ hợp lý. Anh không chấp nhận thỏa thuận của những nhà quản lý quỹ phòng hộ điển hình. Hầu hết họ được nhận 2% giá trị tài sản nên việc duy nhất họ cần làm là chất đống tiền của những người khác. Quỹ Scion chỉ tính các chi phí thực cho các nhà đầu tư – luôn ở mức thấp hơn 1% giá trị tài sản. Để thu lãi cho mình, anh phải khiến tiền của các nhà đầu tư sinh lời. “Hãy nghĩ về sự hình thành của Scion,” một trong những nhà đầu tư đầu tiên của anh nói. “Gã đó không có tiền và anh ta chọn cách từ chối một khoản phí mà bất cứ quỹ phòng hộ nào khác coi là đương nhiên. Đây là một điều chưa từng được nghe nói đến.” Ngay từ đầu, Quỹ Scion đã thành công đến mức khó tin. Vào giữa năm 2005, suốt giai đoạn màchỉ số thị trường chứng khoán nhìn chung giảm xuống 6,84% thì quỹ của Burry tăng trưởng 242% và bắt đầu từ chối các nhà đầu tư. Với lượng khách hàng càng ngày tăng, nó dường như không quan tâm đến việc thị trường cổ phiếu tăng hay giảm; Mike Burry luôn tìm được điểm đầu tư tiền một cách khôn ngoan. Anh không dùng đòn bẩy và tránh bán khống cổ phiếu. Anh không làm gì có tiềm năng ngoài việc mua các cổ phiếu phổ thông và không làm gì phức tạp hơn việc ngồi trong phòng và đọc các bản báo cáo tài chính. Với mức phí 100 đô-la/năm, anh trở thành người đăng ký sử dụng của 10-K Wizard. Bộ máy ra quyết định của Quỹ Scion gồm một chàng trai ở trong phòng, luôn đóng cửa, ngồi trong yên lặng, miệt mài nghiên cứu các thông tin có sẵn công khai và các dữ liệu trên 10-K Wizard. Anh đi tìm các phán quyết của toàn án, hoàn tất thỏa thuận hoặc những thay đổi trong quy định của chính phủ – bất cứ điều gì có thể làm thay đổi giá trị của một công ty. Thường thì anh tìm ra những thứ mà anh gọi là các vụ đầu tư “khiếp.” Vào tháng 10 năm 2001, anh giải thích khái niệm này trong bức thư gửi cho các nhà đầu tư: “Đầu tư khiếp tức là quan tâm đặc biệt về mặt phân tích đến các cổ phiếu mà mang lại phản ứng đầu tiên là ‘khiếp!’” Avant! Corporation là một ví dụ hấp dẫn. Anh tìm thấy nó khi tìm kiếm từ khóa “được chấp nhận” trong các mẩu tin tức. Anh biết rằng, là người đứng bên lề sân chơi, anh cần phải tìm những cách không chính thống để kéo nghiêng nó theo lợi thế của mình, và điều đó luôn có nghĩa là tìm kiếm các tình huống bất thường mà cả thế giới không chú ý đến. “Tôi không tìm các tin tức về lừa đảo hay gian lận,” anh nói. “Đó là nhìn về phía sau, còn tôi đang muốn đi trước. Tôi đang tìm thứ gì đó xảy ra trong các toà án mà có thể dẫn đến một ý tưởng đầu tư. Một lập luận được chấp nhận, một lời bào chữa được chấp nhận, một phương án giải quyết được chấp nhận bởi tòa án.” Một tòa án đã chấp nhận lời bào chữa từ một công ty phần mềm có tên là Avant! Corporation. Avant! bị buộc tội đánh cắp mã phần mềm được coi là nền tảng kinh doanh của Avant! từ công ty đối thủ. Công ty này có 100 triệu đô-la tiền mặt trong ngân hàng, hàng năm vẫn đang tạo ra khoảng 100 triệu đô-la dòng tiền mặt tự do – và có giá trị thị trường chỉ 250 triệu đô-la! Michael Burry bắt đầu tìm hiểu sâu hơn; đến khi hoàn thành, anh biết nhiều hơn về Avant! Corporation hơn bất cứ ai. Anh có thể nhận thấy rằng ngay cả khi các giám đốc điều hành phải đi và phải đóng tiền phạt, thì Avant! vẫn có giá trị cao hơn mức mà thị trường lúc đó ước tính. Hầu hết các kĩ sư của công ty đều ghi quốc tịch Trung Quốc trên thị thực làm việc, và do đó bị mắc kẹt – không có rủi ro liên quan đến việc bất cứ ai có thể bỏ việc trước khi sự thật được tìm ra. Tuy nhiên, để kiếm tiền trên cổ phiếu của Avant!, anh có thể phải chịu tổn thất trong ngắn hạn, bởi các nhà đầu tư đang bán tháo cổ phiếu khi hoảng hốt phát hiện ra những điểm tiêu cực được công khai.
READ MORE